piątek, 8 października 2021

Ogród Botaniczny w Łodzi jesienią

Ogród Botaniczny w Łodzi to jeden z największych tego typów ogrodów w Polsce. Generalnie takie ogrody kojarzą nam się z wycieczką na godzinę. W Łodzi tak nie jest. Żeby przejść i dokładnie obejrzeć całą prezentowaną tam kolekcję roślin trzeba spędzić w nim kilka godzin, a i to może być mało. Całkowita powierzchnia wynosi tam 65 ha, więc jest co podziwiać. 

Ogród Botaniczny znajduje się w zachodniej części miasta w dzielnicy Polesie, przy ZOO i stacji PKP Łódź Kaliska, przy ul. Krzemienieckiej 36/38, róg z ul. Konstantynowską. Bramy wejściowe na teren ogrodu znajdują się także przy ul. Retkińskiej i Kusocińskiego.

Brama wejściowa
Brama wejściowa do ogrodu

Ogród ma charakter parkowo-leśny z naciskiem na leśny. Duża część jest po prostu lasem i polanami. Krajobraz urozmaica 12 sztucznie usypanych wzgórz obłożonych granitowymi, wapiennymi i piaskowcowymi blokami skalnymi. Najwyższe zgrupowane są w Alpinarium, a pozostałe znajdują się w Ogrodzie Japońskim, Arboretum i Dziale Flory Polskiej. W Ogrodzie Botanicznym w Łodzi znajduje się 18 zbiorników zasilanych wodą ze studni głębinowej lub opadów atmosferycznych. Największy z nich, położony centralnie w Dziale Zieleni Parkowej, ma powierzchnię prawie 1/2 ha i graniczy z piękną i długą Aleją Lipową.

W Ogrodzie Botanicznym w Łodzi rośnie ponad 3400 gatunków, odmian i mieszańców roślin gruntowych i około 2000 taksonów roślin szklarniowych. Kolekcje roślin gruntowych posadzono w dziewięciu działach ekspozycyjnych zajmujących łącznie powierzchnię około 58 ha. 

Teren Ogrodu Botanicznego w Łodzi jest dość płaski, z niewielkim spadkiem ku północy w kierunku rzeki Łódki. Różnice wysokości względnych wynoszą 11 m, a najwyższy punkt położony jest na wysokości 194 m n.p.m. Najwyższe wniesienie mamy do pokonania w Alpinarium.

Działy Ogrodu Botanicznego w Łodzi to:

  • Ogród Japoński -  z roślinami pochodzącymi z Japonii, Chin i krajów Dalekiego Wschodu o powierzchni 2 ha. Jednak daleko mu do typowych ogrodów japońskich. To że rosną tam rośliny z tego regionu nie oznacza, że mamy do czynienia z prawdziwym ogrodem japońskim.
  • Dział Systematyki Roślin Zielonych - z roślinami posadzonymi na rabatach, uporządkowanymi w rodziny botaniczne zgodnie z systemem A. Englera, o powierzchni 1,5 ha.
  • Alpinarium - teren ukształtowany z różnorodnych formacji skalnych: skał osadowych okruchowych – różnych typów piaskowców oraz skał osadowych pochodzenia organicznego i chemicznego – wapieni i dolomitów, a także skał magmowych – granitów. 
  • Skansen roślinny  - sekcja składająca się z trzech odrębnych kolekcji roślinnych prezentowanych na tle tradycyjnej wiejskiej zagrody i ogródka przydomowego.
  • Dział kolekcji roślin ozdobnych – sekcja, na której zgromadzono kolekcję róż, różaneczników oraz innych roślin charakteryzujących się ciekawą formą pokroju, ulistnienia bądź oryginalnymi kwiatami, o powierzchni 2,1 ha.
  • Zieleń parkowa - sekcja będąca wielką rabatą z bylinami o powierzchni 9 ha.
  • Dział flory polskiej - sekcja z gatunkami flory rodzimej, ze szczególnym uwzględnieniem roślin chronionych i zagrożonych wyginięciem, o powierzchni 9,2 ha.
  • Dział roślin leczniczych i przemysłowych – najstarsza część Ogrodu Botanicznego z ciekawą kolekcją roślin o tych cechach, z których robi się syropy, wyciągi, esencje, nalewki czy napary np. dziurawiec, skrzyp, dziewanna, wiesiołek dwuletni, len, poziomka, czerwonolistna bazylia, rdest wężownik, bylica piołun, kminek, kokoryczka, mydlnica lekarska.
  • Arboretum - sekcja z kolekcją drzew i krzewów rozmieszczonych w układzie geograficznym z podziałem na kontynenty Europa, Azja, Ameryka Północna), gdzie linią podziału są drogi i cieki wodne, o powierzchni 18,7 ha. Niestety najbardziej chaotyczny i zaniedbany dział. Czasami drzewa porośnięte są wysoką trawą i chwastami. Ma się wrażenie, że czas się tam zatrzymał. Do niektórych drzew ciężko się dostać.


Od 2001 roku na terenie Ogrodu Botanicznego realizowany jest program tematycznych ścieżek dydaktycznych. Dzięki niemu można na wejściu dostać mapkę ze wszystkimi ścieżkami. Innych map, folderów czy albumów nie ma w sprzedaży.

Ścieżki dydaktyczne Ogrodu Botanicznego w Łodzi to:

  • Z chwastami za pan brat – ścieżka przybliżająca rośliny występujące pospolicie określane jako chwasty np. babka, glistnik jaskółcze ziele, pokrzywa.
  • Nasze drzewa liściaste – ścieżka prezentująca rodzime gatunki drzew liściastych np. dąb szypułkowy, grab pospolity, wierzba biała, klon zwyczajny, klon jawor, brzoza brodawkowata, olsza szara, buk zwyczajny, lipa szerokolistna.
  • Skały Ogrodu Botanicznego – ścieżka geologiczna ukazująca różnorodność skał i minerałów np. piaskowiec, wapienie, gnejsy, dioryty, granitoidy.
  • Czasoprzestrzeń przyrodnicza – ścieżka dydaktyczna opisująca budowę i zasady działania różnych typów zegarów słonecznych. Tworzy ją sześć zegarów słonecznych: kwiatowy, obelisk z analemmą i hiperbolami zodiakalnymi, interaktywny, wielokrotny, analematyczny i równikowy, Pokazują one zależności pomiędzy porami roku i dnia a światem przyrody.
  • Rośliny aromatyczne – ścieżka dydaktyczna prezentująca wybrane rośliny aromatyczne, ich budowę, zastosowanie oraz ciekawostki z nimi związane. Rosną tu: lawenda, szałwia, oregano, tymianek, rozmaryn.
  • Różnorodność rodzaju piwonia.

Wyznaczono również 9 punktów pod nazwą: Zabujaj się w bioróżnorodności. Powstała ścieżka dydaktyczna ,,Zabujaj się w bioróżnorodności” w Ogrodzie Botanicznym w Łodzi. Wyznaczono trasę ww. ścieżki dydaktycznej, wzdłuż której zlokalizowano 9 ławek dźwięku będących jej przystankami. Ławki ze względu na użyte w nich nowoczesne rozwiązania techniczne, odtwarzają wgrane w moduł dźwiękowy treści osobom bujającym się na nich. Działający na zasadzie dynama mechanizm ławek pozwala na odsłuchanie ciekawych informacji, dotyczących różnorodności biologicznej województwa łódzkiego. W ten sposób, poprzez zabawę edukacyjną pośród zakątków Ogrodu Botanicznego, słuchacze mogą zdobywać wiedzę o różnorodności świata przyrody środkowej Polski. Ławeczki obejmują:

  • Bioróżnorodność województwa łódzkiego.
  • Różnorodność mszaków.
  • Różnorodność gadów i płazów.
  • Różnorodność ssaków.
  • Różnorodność motyli.
  • Różnorodność storczyków.
  • Różnorodność ptaków.
  • Różnorodność zbiorowisk roślinnych.
  • Różnorodność zapylaczy.

Generalnie w ogrodzie tym brakuje wielu tabliczek z nazwami spotykanych drzew i krzewów. To warunek konieczny moim zdaniem. Udajemy się do Ogrodu Botanicznego podziwiać znajdujące się tam kolekcje ale i po naukę. Cel edukacyjny jest bardzo istotny.

Brakuje też drogowskazów, mapek i widocznego podziału na sekcje. Osoba nieobeznana z terenem po pewnym czasie zwiedzania nie wie zupełnie gdzie się znajduje i w którym kierunku są najbliższe wyjścia czy inne działy.

Generalnie bardzo piękne miejsce, z olbrzymim potencjałem ale z dużą liczbą inwestycji do przeprowadzenia, które są konieczne, aby całe 65 ha prezentowało się na wysokim poziomie. Ja na pewno będę tam wracał. Koniecznie wiosną i w wakacje.

Każdego, kto nie może odwiedzić tego uroczego miejsca zapraszam na wirtualny spacer. Jest co podziwiać, przygotowałem 60 zdjęć. Byłem tam pod koniec września:

Jedna z wielu ścieżek edukacyjnych
Jedna z wielu ścieżek edukacyjnych

Brzoza żółta
Brzoza żółta

Cypryśnik błotny
Cypryśnik błotny

Motyl na metasekwoi chińskiej
Motyl na metasekwoi chińskiej

Grujecznik japoński
Grujecznik japoński

Wiejska chata z ogródkiem
Wiejska chata z ogródkiem

Wiejski ogródek przydomowy
Wiejski ogródek przydomowy

Cyprysik groszkowy 'Filifera Aurea'
Cyprysik groszkowy 'Filifera Aurea'

Cyprysik Lawsona 'Nestoides'
Cyprysik Lawsona 'Nestoides'

Świerk kaukaski
Świerk kaukaski

Jedna z wielu ścieżek edukacyjnych
Jedna z wielu ścieżek edukacyjnych

Kompozycja z kamieni
Kompozycja z kamieni

Klon ginnala
Klon ginnala

Kalina wonna
Kalina wonna

Kolcosił drzewiasty
Kolcosił drzewiasty

Paulownia puszysta
Paulownia puszysta

Wiśnia piłkowana 'Royal Burgundy'
Wiśnia piłkowana 'Royal Burgundy'

Klon cienkoszypułkowy
Klon cienkoszypułkowy

Rusałka pawik na heptakodium chińskim
Rusałka pawik na heptakodium chińskim

Jabłoń 'Yellow Siberian'
Jabłoń 'Yellow Siberian'

Hortensja bukietowa 'Bobo'
Hortensja bukietowa 'Bobo'

Kłokoczka kaukaska
Kłokoczka kaukaska

Zabawy edukacyjne
Zabawy edukacyjne

Jedna z kalin
Jedna z kalin

Kłęk kanadyjski
Kłęk kanadyjski

Oczar wirginijski
Oczar wirginijski

Kasztanowiec gładki
Kasztanowiec gładki

Amorfa drobna
Amorfa drobna

Kasztanowiec żółty
Kasztanowiec żółty

Klon czerwony
Klon czerwony

Judaszowiec kanadyjski
Judaszowiec kanadyjski

Jarząb brekinia
Jarząb brekinia

Nasturcja większa
Nasturcja większa

Aralia wysoka
Aralia wysoka

Świdośliwa larmarcka
Świdośliwa larmarcka

Parocja perska
Parocja perska

Gunnera olbrzymia
Gunnera olbrzymia

Rącznik pospolity
Rącznik pospolity

Kamienny krąg
Kamienny krąg

Aleja lipowa
Aleja lipowa

Staw
Staw

Gość przy stawie
Gość przy stawie

Instalacja na dębie
Instalacja na dębie

Jedna z wielu ścieżek edukacyjnych
Jedna z wielu ścieżek edukacyjnych

Widok na świerki
Widok na świerki

Morwa odm. płacząca
Morwa odm. płacząca

Łąka
Łąka

Żywopłot cisowy
Żywopłot cisowy

Magnolia Loebnera 'Ballerina'
Magnolia Loebnera 'Ballerina'

Jeden z wielu kwietników
Jeden z wielu kwietników

Walka motyli o pyłek
Walka motyli o pyłek

Owocująca żółtnica pomarańczowa
Owocująca żółtnica pomarańczowa

Jeden z wielu kwietników
Jeden z wielu kwietników

Metasekwoja chińska
Metasekwoja chińska

Jeden z wielu kwietników
Jeden z wielu kwietników

Sosna himalajska
Sosna himalajska

Jeden z wielu kwietników
Jeden z wielu kwietników

Jeden z wielu kwietników
Jeden z wielu kwietników

Ścieżka prowadząca do wyjścia
Ścieżka prowadząca do wyjścia

Widok ogólny
Widok ogólny

Pięknie, prawda?

2 komentarze:

  1. Jak zwykle rzetelna fotorelacja z dużą ilością fajnych fotek. No i niestety muszę się zgodzić z autorem w sprawie stanu Ogrodu. Jest coraz bardziej zaniedbany. Od kiedy został połączony z Zielenią Miejską podupada. Podejrzewam że winny tu jest sposób zarządzania przez ludzi nie będących fachowcami (na pewno nie od botaniki...) i coraz mniejszych funduszy. Niby w tamtym roku zbierali opinie mieszkańców co tam można poprawić i zmienić, ale NIC z tego na razie nie wyszło. A szkoda. Chodzę tam bardzo często i jestem przyzwyczajony do tego stanu, ale trochę przykro jak czytam nie za bardzo przychylną opinię kogoś "z zewnątrz" opatrzonego z innymi ogrodami. Ale zawsze może być lepiej :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Ja też wierzę, że będzie lepiej. Jeszcze lepiej. A tak generalnie to bardzo, bardzo zachęcam do odwiedzenia tego ogrodu w Łodzi. Warto.

      Usuń