Jak wygląda liść dębu szypułkowego i dębu bezszypułkowego

Dwa dość podobne, ale tylko z pozoru, do siebie dęby - dąb szypułkowy (Quercus robur) i dąb bezszypułkowy (Quercus petraea) sprawiają trudności w ich rozróżnieniu w przypadku, gdy nie widać owoców. Ich liście wydają się podobne. Jednak, jak się je ułoży obok siebie to dobrze widać różnice.

Liście dębu szypułkowego są odwrotnie jajowate, mają średnią długość 7-14 cm i są głęboko wcięte na 4 do 7 par zaokrąglonych klap. Ich charakterystyczną cechą jest asymetryczna, sercowata nasada z wyraźnymi „uszkami” oraz osadzenie na bardzo krótkim ogonku. Blaszka liściowa przy ogonku jest wyraźnie wycięta. Jak widać na skanach są rzadziej unerwione. Liście są nieco skórzaste, ciemnozielone na wierzchu i nieco jaśniejsze od spodu. Na zdjęciu jest po prawej stronie.

Liść dębu bezszypułkowego jest eliptyczny lub odwrotnie jajowaty, osiąga do 10-12 cm długości. Ma od 5 do 9 par zaokrąglonych klap i zwęża się klinowato ku nasadzie. Nie ma tzw. "uszek" przy ogonku. Z wierzchu jest ciemnozielony i błyszczący, a od spodu jaśniejszy i czasami delikatnie owłosiony na nerwach. Jest bardziej unerwiony, bo ma więcej klap. Kolejną cechą kluczową, która odróżnia go od dębu szypułkowego, jest wyraźny ogonek liściowy o długości do 2,5 cm. Na zdjęciu jest po lewej stronie.

Topoola biała, osika i szara - porównanie liści

Dziś poradnikowy wpis o różnicach liści na pozór podobnych do siebie 3 topól - topli białej, topoli osiki i topli szarej. Zacznijmy od systematyki. Topola szara (Populus × canescens) to mieszaniec powstały ze skrzyżowania topoli osiki (Populus tremula) z topolą białą (Populus alba). 

Osika - w środku na zdjęciu - ma liście okrągławe i nierówno ząbkowane. Młode listki są pokryte szarym kutnerem, który szybko zanika. Teraz w lipcu już go nie ma. 

Topola biała (po lewej na zdjęciu) ten biały kutner ma bardzo widoczny. Jest od ogonka po całą spodnią stronę liścia. Co istotne ona ma liście o kilku kształtach - zarówno okrągławe ale także i takie 3–5 klapowe, ale żeby nie mieszać nie zamieszczam ich tu na zdjęciach. 

Po prawej stronie jest nasz szary mieszaniec. Szary, bo ma szarawą korowinę ale tu dziś skupiam się tylko na liściach. One są najbardziej okrągławe i bardzo delikatnie ząbkowane. Nazywa to się brzegiem zatokowym. Trafiają się też liście klapowane ale jak na mieszańca przystało klapy nie są tak widoczne jak u topoli białej. Liście także za młodu pokryte szarym kutnerem, który potem zanika. Później niż u osiki ale zanika. I najważniejszy aspekt - liście są długoogonkowe.

Jeszcze jedna sprawa - zdjęcia obazują losowe liście tych drzew. Nie zwracajcie uwagę na ich rozmiary. Każda z tych topól potrafi miec liście większych rozmiarów. To kwesta wieku, stanowiska i umiejscowienia na różnych wysokościach drzewa.

Atlas liści - zielnik z liści drzew - najpopularniejsze drzewa

Ponad 6 lat temu wstawiłem post ze skanami liści drzew. Okazało się, że to mój najpopularniejszy wpis na blogu. Strasznie się spodobał, a liści było przecież tam tylko kilka. Wielu osobom bardzo pomogły. Dostałem bardzo dużo próśb, aby uzupełnić kolekcję. Takie skany często wykorzystywane są na przeróżnego rodzaju zajęciach lekcyjnych i akademickich. A, że lada moment nauczyciele przyrody, biologi, geografii, ochrony środowiska, drzewoznawstwa, architektury krajobrazu, dendrologii etc. poproszą kolejnych uczniów i studentów o przygotowanie zielnika z liści drzew to będzie ściąga, jak znalazł :-) Dla rodziców także, to przecież na nich często spada odpowiedzialność, aby praca domowa została odrobiona. No i trudno się dziwić, aby dziesięciolatek sam śmigał po parku i zbierał liście.

Zielnik z liści drzew

Przygotowałem liście drzew z podpisami. Zaczniemy tym wpisem od tych najczęściej spotykanych drzew w Polsce. Lista nie jest jeszcze pełna. Skanów będzie tu przybywać. Tak więc zaglądajcie do wpisu, co jakiś czas. Aktualizacje będą tak często, jak tylko czas i pogoda pozwoli.

Skany liści drzew

Bezśnieżna zima i przedwiośnie to raczej martwy okres dla obserwatorów drzew liściastych. Raczej, gdyż to teraz właśnie uwidacznia się piękno korowiny, pokrój drzewa z konarami i układ pączków, czyli późniejszych liści. Co innego z iglastymi i łuskowatymi, bo u tych drzew to wegetacja zdaje się nie ustawać przez cały rok.

Ale wróćmy do liczniejszego grona, czyli do liściastych. Na początku roku zawsze staram się zaglądać do wszystkich zeskanowanych liści drzew z całego poprzedniego roku. Uzupełniam atlas drzew i szukam podobieństw i różnic. Skany są o wiele dokładniejsze od zdjęć i łatwiej na ich podstawie rozróżniać i rozpoznawać drzewa. Dziś pochwalę się kilkoma takimi, nowymi skanami liści drzew - więcej skanów liści - ponad 60 najpopularniejszych drzew - znajdziecie w moim Atlasie liści; link też na końcu tego wpisu. Ciekawe, nieprawdaż?

dąb wielkolistny

ambrowiec

jabłoń Sargenta

jarząb mączny

klon Davida

klon okrągłolistny

klon polny

klon tatarski odm. ginnala

klon Trautveterra

leszczyna turecka

lipa krymska

lipa srebrzysta

sumak octowiec

topola szara

trzmielina oskrzydlona

tulipanowiec amerykański

wiąz szypułkowy

wierzba iwa

A teraz UWAGA - ponieważ często pisaliście, że skanów jest za mało, to przygotowałem dużo więcej skanów liści drzew. Znajdziecie je w tym moim wpisie: Atlas skanów liści drzew z 2020 roku. Teraz wszyscy będą zadowoleni.