Pochodząca z Japonii stewarcja piłkowana (Stewartia serrata) gościła już na moim blogu w stanie kwitnienia. Działo się to na początku czerwca. Teraz w połowie lipca widać już jej pierwsze, niedojrzałe jeszcze owoce. Są czerwonawe i całkowicie nagie, prawie kuliste - widać 5 ścianek, z płaskimi działkami, z krótkim wierzchołkiem dziobowym. Przylistki prawie tej samej wielkości co działki. Urocze.
Lipcowe upały nie zachęcają do ruszania się z domu i wizyt w ogrodach botanicznych czy arboretach. A to tam właśnie można znaleźć dużo cienia i ochłody. Połowa lipca wydaje się okresem stabilnym, bez większych atrakcji. Tylko się wydaje. Tak nie jest. Zresztą w każdym miesiącu w ogrodzie powinno się coś dziać. Warto tak dobierać rośliny, aby zachwycały kwitnieniem, owocowaniem i swymi kolorami przez cały rok.
W połowie lipca kwitnie jedno z piękniejszych drzew uprawiane w naszym klimacie - stewarcja kameliowata. Tak jak na przełomie kwietnia i maja kwitną magnolie, tak jak pod koniec maja kwitnie dawidia i paulownia, a w połowie czerwca - tulipanowiec, tak teraz mamy czas, między innymi, na kwitnienie tej stewarcji. A jest ona najczęściej sadzoną u nas ze wszystkich dostępnych stewarcji.
Stewarcja kameliowata (Stewartia pseudocamellia) nie na darmo zwana jest damą kameliową. To arystokracja wśród drzew. To najwyższa półka urokliwych kwiatów. Po prostu rewelacja. Kwiaty śnieżno-białe, okrągławe, o średnicy 6 cm z pomarańczowymi pylnikami. Nie kwitnie obficie, a kwiaty są troszkę ukryte wśród liści. Całości uroku dodaje korowina barwy pomarańczowo-brązowej, lśniąca niczym u platana.
Na jesieni 2013 roku opisywałem spotykane u nas stewarcje. Wtedy tematem przewodnim były ich przebarwiające się liście. Dziś stewarcja piłkowana, która zakwita ze 2 tygodnie wcześniej od najpopularniejszej u nas damy kameliowej, czyli stewarcji kameliowatej.
Stewarcja piłkowana (Stewartia serrata) to drzewo do 8 metrów wysokości. Niestety nie ma tak pięknej korowiny, jak kameliowata, ale za to kwiatami jej dorównuje, a może i nawet przewyższa. Płatki są biało-kremowo-żółte, a pręciki cytrynowe. Kwitnie mniej obficie ale dość długo - na gałązkach spotkać można pąki i rozwinięte kwiaty. Wielkość kwiatów podobna. Kwitnie na początku czerwca - to najwcześniej kwitnąca stewarcja. Po przekwitnięciu kwiaty opadają pod drzewo.
Jeśli chodzi o mrozoodporność to praktyka wykazuje, że jest nieco bardziej wrażliwa na mrozy, ale dobrze się regeneruje. Warunki glebowe nie odbiegają od wymagań typowego przedstawiciela gatunku.
Niestety jest bardzo rzadko u nas spotykana, a zasługuje na rozpowszechnienie.
Najbardziej znana i popularna u nas jest stewarcja kameliowata (Stewartia pseudocamellia) pochodząca z Japonii i Korei. Coraz częściej sadzimy ją w naszych przydomowych ogródkach i podziwiamy za kwiaty, oryginalne owoce, przebarwiające się liście i wspaniałą, pomarańczowawą, łuszczącą się korowinę, niczym u platana.
Ze względu na w miarę wysoką wytrzymałość na nasze mrozy, w cieplejszych rejonach Polski można jeszcze polecić 2 poniższe stewarcje:
Stewarcja dzióbkowata (Stewartia rostrata) z Chin jest bardzo podobna, ale nie ma tak ślicznej korowiny, aczkolwiek liście jej potrafią przebarwić się jeszcze piękniej na przeróżne odcienie żółci i czerwieni. Pąki czerwonawe, a kwiaty białawe z czerwonymi plamkami.
Stewarcja chińska (Stewartia sinensis) również z Chin, o najbardziej podłużnych liściach przebarwiających się na pomarańczowo i purpurowo. Korowina łuszcząca się cynamonowo-żółtymi płatami.
Jeszcze mniej znane stewarcje, które powinny wytrzymać nasze warunki zimowe to stewarcja amerykańska (Stewartia ovata) i stewarcja piłkowana (Stewartia serrata).
