Szyszki wolemii szlachetnej

Pierwszy raz spotkałem wolemię szlachetną (Wollemia nobilis) ponad 15 lat temu. Potem było tych spotkań kilkanaście w czasie moich przeróżnych podróży po ogrodach botanicznych i pokazowych w całym kraju. Tej wiosny spotkałem najwyższą wolemię w Polsce. Zawsze byłem ciekaw, czy spotkam szyszkującą wolemię. 

Jak wyglądają szyszki wolemii szlachetnej

Szyszki wolemii wyglądają zupełnie inaczej niż tradycyjne szyszki znanych u nas iglaków. Kwiaty wolemii wyrastają na końcach bocznym pędów w postaci tzw. strobili: męskie są wydłużone, a żeńskie - kuliste. Po zapyleniu te żeńskie strobile przekształcają się w okrągłe, kolczaste, zielonkawe szyszki, które w miarę dojrzewania zmieniają barwę na brązową. Po dojrzeniu rozpadną się na drzewie, uwalniając nasiona. One nie opadają na ziemię.

Teraz ten rarytasik na moich zdjęciach. W tym roku się udało. Oto szyszkująca wolemia szlachetna pod koniec sierpnia:

Gdzie rośnie największa wolemia w Polsce?

Dużo jeżdżę po Polsce po zielonych atrakcyjnych miejscach typu arboreta, ogrody i parki. Czasami spotykam tam rośliny mega wyjątkowe. Taki TOP rzadkości. Rarytasy, będące tymi NAJ na skalę kraju. Ostatnio miałem szczęście spotkać w kilku miejscach wolemię (Wollemia nobilis) - żywą skamielinę będącą siostrą bardziej znanej u nas araukarii chilijskiej - obie należą do tej samej rodziny. Pisałem już o wolemii opisując pierwsze spotkanie z nią w arboretum w Rogowie, ogrodzie botanicznym w Krakowie czy ogrodzie botanicznym w Gołubiu. Widywałem ją też w różnych palmiarniach. Dziś już wiem, że to były rośliny przedszkolaki. Jak na wolemię - rzadkość nie nadającą się do naszych zewnętrznych ogrodów - robiły wrażenie. Aż do tego weekendu.

Gdzie rośnie największa wolemia w Polsce?

Największa wolemia w Polsce rośnie na terenie szkółki Szmit w Pęchcinie pod Ciechanowem. Na okres zimy i chłodów chowana jest do ciepłego miejsca. Teraz w maju można już ją podziwiać na zewnątrz. Najwyższa wolemia szlachetna (Wollemia nobilis) ma tam już ponad 8 metrów wysokości, co czyni ją nie tylko najwyższym drzewem tego rodzaju w Polsce, ale i jednym z wyższych w Europie. 8 metrów i rośnie dalej. Stając przy niej wraca się wspomnieniami do przygód z filmu Park Jurajski. To jest niesamowite wrażenie. Warto wspomnieć, że w swojej ojczyźnie najwyższy okaz ma ponad 40 metrów wysokości.

Jej liście to płaskie, ostro zakończone igły. Na głównym pędzie ułożone są spiralnie, na starszych pędach potrafią wyrastać w czterech szeregach. Na pierwszych pędach rosną w dwóch rzędach i ułożone są niemal naprzeciwlegle. Gdy są w 4 rzędach ustawione są w charakterystyczny sposób – igły z rzędów skrajnych rozłożone są niemal na płasko, podczas gdy dwa rzędy środkowe są wzniesione, tworząc literę V na przekroju. Pierwsze igły są jasnozielone, spodem nieco jaśniejsze, potem w miarę rozwoju ciemnieją. Kora wolemii jest gęsto pokryta gąbczastymi guzkami. Przypomina nieco ciemną czekoladę, którą się gotuje i rozpuszcza przygotowując polewę do ciast. 

Wollemia szlachetna

O wollemii szlachetnej pisałem już 6 lat temu. A dziś mogę się pochwalić jej zdjęciami z arboretum w Rogowie.

Wollemia szlachetna należy do tej samej rodziny co araukaria chilijska, którą spotkałem w Kołobrzegu. Wollemia odkryta została w sierpniu 1994 roku w Wollemijskim Parku Narodowym w Australii, 150 km na północny-zachód od Sydney. Jest żywą skamieliną, gatunkiem bardzo, ale to bardzo rzadkim. Na naturalnym stanowisku znaleziono tylko 43 takie drzewa. Nazwa pochodzi od nazwy parku w której ją odkryto i od nazwiska Davida Noble'a, który tego dokonał. Miejsce to do dziś jest ścisłą tajemnicą.

Drzewo rośnie do 40 metrów wysokości. Żyje nawet do 1000 lat! Nie nadaje się do naszych ogrodów - przemarza zupełnie i bardzo źle znosi pierwsze temperatury ujemne. Zewnętrzna uprawa nawet w cieplejszych rejonach Szczecina czy Wrocławia zdana jest na niepowodzenie. W Polsce na zimę trzeba ją przenosić w ciepłe miejsca, a najwyższa wolemia mierzy u nas ponad 8 metrów wysokości. Liście są w postaci płaskich igieł ułożonych w 2 rzędach. Pień u starych drzew osiąga nawet 1 metr średnicy.

Od 2006 roku można kupić sadzonki wollemii w Australii i Wielkiej Brytanii, a od 2007 roku także w Polsce. Jest to drzewko dla prawdziwych koneserów, o które należy szczególnie dbać. Przede wszystkim po nadejściu pierwszych chłodów, gdy trzeba je przenieść w ciepłe miejsce i trzymać aż do maja.