Ciepło marcowe spowodowało, że już na początku kwietnia otwierają się pąki kwiatowe gruszy domowej (Pyrus domestica). Trochę za wcześnie - przecież właśnie nawiedza większą część Polski fala przymrozków. Nie wiem jak to się skończy - grusze są co prawda bardziej odporne na przymrozki niż morele, brzoskwinie czy czereśnie, ale lepiej "dmuchać na zimne". Oczywiście wszystko zależy od odmiany, fazy rozwoju pąków i wysokości mrozu.
U nas te pąki kwiatowe wyglądają teraz tak:
Wczesny ten rok, bardzo wczesny. Wcześniej niż zazwyczaj rośliny kwitły, zawiązywały owoce, które teraz już dojrzewają. Tak jest w przypadku ulęgałek - połowa lipca, a owoce gruszy polnej (Pyrus pyraster) już sypią się z drzew.
Przechodząc blisko drzewa wyczuwalny jest zapach fermentujących owoców. One są jadalne, a najsmaczniejsze, bez goryczki, właśnie te przy pełnym ulężeniu, czyli dojrzeniu. Nie smakujcie ich surowych i zielonych. Są wtedy strasznie twarde i niesmaczne. Teraz to co innego. A może jakieś przetwory?
Wakacyjny pobyt w Krynicy Morskiej sprawił, że odżyły wspomnienia z dzieciństwa. Przypomniały mi się stare odmiany drzew. Taką starą gruszę, oblepioną tysiącami małych gruszeczek, spotkałem w te wakacje w Krynicy Morskiej nad przystanią portową przy Zalewie Wiślanym.
Rewelacyjny widok. Nie mogłem od niej odlepić wzroku. Już dawno nie widziałem takiego ślicznego drzewa i to tak obficie owocującego. Niestety coraz ciężej je spotkać. Stare odmiany są zastępowane nowymi a stare drzewa wypiera cywilizacja, nowe drogi, zabudowania czy inne budowle. Szkoda. Pozostanie podziwiać je tylko na zdjęciach.
Czy ktoś ma pojęcie, co to może być za odmiana?
Grusza wierzbolistna to chyba ulubione drzewo polityków. Chodzi mi oczywiście o obiecywanie gruszek na wierzbie w okresie przedwyborczym.
Grusza wierzbolistna (Pyrus salicifolia) rośnie do 5 metrów wysokości i ma regularną, okrągławą koronę. Z daleka drzewa przypomina oliwnika wąskolistnego albo jedną z odmian wierzby. Liście są wąskie i srebrzystozielone, niemal identyczne jak wierzbowe. Ciemniejsze z wierzchu, a srebrzyste od spodu. Dopiero z bliska, dzięki widocznym owocom o tej porze roku, widać, że mamy do czynienia z gruszą. Gruszeczki są małe, zielonkawe i bardzo urodziwe. Nie mam pojęcia czy smaczne, nie smakowałem.
Drzewko może być ciekawym akcentem w małym ogrodzie, szczególnie na tle ciemnozielonych czy żółtawych odmian iglaków. Nie ma specyficznych wymagań glebowych ani stanowiskowych.
Zazwyczaj grusze spotykane pod koniec października przepięknie się przebarwiają. Ja spotkałem taką, która na dodatek miała jeszcze owoce - miniaturowe gruszki, ale o kształcie jabłuszek na długich ogonkach. Można by rzecz rajska grusza.
Owoce miała troszkę podobne do gruszy usuryjskiej ale pewności nie mam czy to ta grusza. Raczej to zupełnie inny gatunek. Ale śliczny.
Dziś przedstawiam pięknie kwitnącą gruszę drobnoowocową (Pyrus calleryana). Pochodzi z Dalekiego Wschodu, w Polsce rzadko jeszcze występuje. Jak sama nazwa wskazuje charakteryzuje się bardzo małymi gruszeczkami - takimi o średnicy maksymalnie do 1,5 cm. Ale za to przepięknie kwitnie. Kwiaty drobne, małe, białe do 3 cm. Bajkowe. Przyciągają setki pszczół i innych owadów.
Grusza drobnoowocowa rośnie u nas do 12 metrów wysokości. Korona stożkowata. Bardzo dobrze znosi suszę, dzięki czemu z powodzeniem nadaje się do nasadzeń miejskich. Jesienią liście ślicznie przebarwiają się na purpurowo i szkarłatnie.
Jak tu nie lubić jesieni widząc taką cudownie przebarwiającą się gruszę? Stare grusze nie są już częstym bywalcem naszych miast i parków, jak kiedyś bywało. Czasami spotykamy je jeszcze przy drogach, ale dużo częściej trzeba udać się na obrzeża, żeby ją spotkać. Grusze ustąpiły miejsca gatunkom bardziej dekoracyjnym i rzadkim. Fakt - bywa uciążliwa, gdy spadają owoce, ale nie każdy wie, że odpłaca się urodą już pod koniec września. Ta walka czerwieni z oranżem jest imponująca. Nie jeden malarz został nią zapewne zainspirowany.
