Topola włochata

Topola włochata (Populus candiscanc, Populus x jackii), zwana ontaryjską, dość rzadko jest spotykana w centrum kraju. Jest mieszańcem topoli balsamicznej (Populus balsamifera ) i klasycznej topoli amerykańskiej (Populus deltoides). Występują tylko jej drzewa żeńskie, czyli te wydające późną wiosną biały puch nasienny. Posiada duże, sercowate liście, które wraz z długim ogonkiem są pokryte białawymi włoskami (stąd nazwa). Owłosienie występuje również na młodych pędach i osi kwiatostanu. Włoski najlepiej widać wiosną. Liść po zerwaniu wydaję się taki a'la materiałowy.

Drzewo rośnie do 12-15 metrów wysokości i posiada dość szeroką i nieregularną koronę. Spód liścia jaśniejszy, nieco przypominający, że jednym z rodziców jest topola balsamiczna.

Topola włochata jest dość prosta do rozpoznania jeśli zna się właśnie jej charakterystykę. Często jednak pierwsze gałęzie ma dość wysoko i liście są trudno dostępne. Wtedy trudno ją rozpoznać.

Topola balsamiczna 'NE 44'

Prawie cztery lata temu pokazałem jedną z popularniejszych topól balsamicznych w Polsce - mieszańca NE 42 o bardzo dużych liściach. Ostatnio spotkałem innego mieszańca - NE 44.

Topola balsamiczna 'NE 44', inaczej 'Hybryda 277'

Topola 'NE 44' jest dużo bardziej charakterystyczna. Już z daleka można ją rozpoznać.Widać, że liście są złożone w rynienki. One nie są w postaci 2D - ciężko je rozprostować. Oczywiście nie wszystkie są takie rurkowate. Mała część liści jest zupełne płaska. Liście nie są tak duże, jak to ma miejsce u 'NE 42'. Wierzchnia strona liścia jest zielona, natomiast ta spodnia dużo jaśniejsza. Liście wiszą na średniej długości ogonkach.

Drzewa tej topoli są wyprostowane, korona jest cylindryczna, i wysokie - osiągają dość duże rozmiary. Hybryda ta jest żeńską formą ale o tym kiedy indziej napiszę. 

Aktualnie gałązki i liście wyglądają tak:

Macie taką topolę w swoich miastach i miasteczkach?

Inoskulacja pni drzew

Zobaczcie jaką topolę spotkałem. W zasadzie to dwie topole ale połączone ze sobą. Duża szansa, że to topola biała (a może topola szara?). Poszukałem w sieci i takie zjawisko w przyrodzie to inoskulacja.

Inoskulacja

Inoskulacja to naturalne zjawisko, w którym części dwóch różnych drzew (pnie, gałęzie lub korzenie) rosną razem, samoszczepiając się i dzieląc substancjami odżywczymi. Termin wywodzi się z łaciny - ōsculārī, czyli całować. Gdy drzewa są tego samego gatunku to mamy do czynienia z inoskulacją jednogatunkową. Dużo rzadziej zjawisko występuje u różnych drzew - najczęściej jednak spokrewnionych gatunków.

Jak dochodzi do inoskulacji? 

Gałęzie najpierw rosną oddzielnie, blisko siebie, do momentu aż się dotkną. Wtedy kora na dotykających się powierzchniach jest stopniowo ścierana, gdy drzewa poruszają się na wietrze. Kiedy już zetknie się kambium dwóch różnych drzew, one same dalej wzrastają w połączeniu. Następuję zrośnięcie się i połączenie.

Tak to wygląda:

Zobaczcie jeszcze inne przykłady inoskulacji:

https://www.facebook.com/Sklep.rosa/posts

https://www.facebook.com/media/set/

Kwitnie topola amerykańska 'Purple Tower'

Dziś wyjątkowy wpis. Zawsze to podkreślam, że uwielbiam chwile, gdy widzę coś związanego z drzewami po raz pierwszy i mogę się tu z Wami tym pochwalić. Tym razem natknąłem się na kwitnienie topoli amerykańskiej w odmianie purpurowolistnej 'Purple Tower' (Populus deltoides 'Purple Tower'). Topola, którą obserwuję w końcu zakwitła.

Ta topola jest jeszcze u nas nowością. Trzeba się dobrze naszukać w sieci, żeby zobaczyć zdjęcia, jak ona kwitnie. Ba, czasami znajdziecie błędny opis, co do koloru jej kwiatostanów. Trzeba wiedzieć, że ona jest klonem męskim i ma grube, średniej długości, czerwone kotki, które zaczynają właśnie wydostawać się z pąków. Niestety często jej kwitnienie występuje w górnych partiach korony drzew i jest bardzo trudne do obejrzenia z bliska. Czasami jednak silniejszy wiatr powoduje strącenie pąków i takie właśnie dziś znalazłem pod drzewem.

Zatem wyjątkowa okazja dendrologiczna. Tak kwitnie topola amerykańska 'Purple Tower'. Czerwone męskie kwiaty z pręcikami:

Topola kórnicka

Trzy lata temu zamieściłem wpis o najpopularniejszych topolach w Polsce. Wspomniana tam została między innymi topola kórnicka - bohaterka dzisiejszego artykułu - oznaczona wówczas jako Populus x wilsocarpa, a ja obiecałem częściej pisać o topolach.

Topola kórnicka to mieszaniec topól z sekcji topól wielkolistnych (Populus sect. Leucoides Spach). Topoli wielkolistnej (Populus lasiocarpa Oliv.) oraz topoli Wilsona (Populus wilsonii C.K.Schneid.) była znana dotychczas właśnie pod nazwą Populus ×wilsocarpa S.Bartkowiak et W.Bugała. Jednak zaproponowana w 1978 roku przez Stanisława Bartkowiaka i Władysława Bugałę nazwa, nie spełniała niestety formalnych wymagań (stawianych w tamtym czasie) dotyczących nadawania nazw łacińskich - chodziło o brak łacińskiego opisu mieszańca oraz typu (okazu zielnikowego przedstawiającego opisywany gatunek). Zasady są zasadami.

Ta nieprawidłowa, nazwa Populus ×wilsocarpa była i cały czas jest utożsamiana z topolą kórnicką. Można ją spotkać u nas w arboretach w Kórniku i w Powsinie. Na tabliczkach tam widnieje ta nazwa. 

W 1996 roku panowie Böcker i Koltzenburg zaproponowali trafną nazwę Populus ×kornicensis, ta jednak również nie spełniała formalnych wymagań, a więc mieszaniec ten nie posiadał nadal oficjalnej, poprawnej nazwy łacińskiej.

W 2000 roku Władysław Bugała, w swoim podręczniku “Drzewa i krzewy”, zastosował nazwę Populus ‘Wilsocarpa’ - świadomie więc dał znać, że zaproponowana wcześniej nazwa nie jest do końca prawidłowa.

Jakiś czas później rozpropagowane zostały informacje i materiały od Dr. Zhong-Shuai Zhang’a (State Key Laboratory of Tree Genetics and Breeding, Chinese Academy of Forestry), wskazujące na występowanie w naturze (Chiny, prowincja Hubei) mieszańca topoli wielkolistnej i topoli Wilsona. Najwyższy czas zatem, aby zaproponować i nadać roślinie prawidłową nazwę. Zaproponowana została nazwa za Böcker’em i Koltzenburg’iem, czyli Populus ×kornicensis Böcker & Koltzenburg ex Korbik & Kosiński, która nawiązuje do miejsca, w którym po raz pierwszy mieszaniec ten został otrzymany i opisany, czyli w Arboretum Kórnickim.

Po więcej szczegółów zapraszam do artykułu opublikowanego w Dendrobiology:
Korbik M., Kosiński P. (2023) Revisiting the taxonomy of Populus lasiocarpa × P. wilsonii hybrids.
https://www.idpan.poznan.pl/index.php/content-dendrobiolgy/v90/3407-90-86-94
https://www.idpan.poznan.pl/images/stories/dendrobiology/vol90/denbio090007.pdf

Znaleźć można tam również suplement do publikacji, zawierający fotografie topoli kórnickiej.

Co ciekawe, opisana tam topola kórnicka, została na podstawie okazów rosnących w Polsce w Arboretum Kórnickie, Arboretum Wojsławice, Ogród Botaniczny PAN w Powsinie, Ogród Botaniczny UMCS oraz Arboretum Wirty.

Gratuluję autorom nazwy:
Mateusz Korbik - Katedra Ochrony Środowiska i Dendrologii, Instytut Nauk Ogrodniczych, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie.
Piotr Kosiński - Instytut Dendrologii Polskiej Akademii Nauk; Wydział Rolnictwa, Ogrodnictwa i Bioinżynierii, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu.

Wczesną wiosną udało mi się spotkać topolę kórnicką w Powsinie - wyglądała tak:

Topola kalifornijska

Końcówka września, sucho, krótsze dni, chłodniejsze noce, więc pojawiły się już na szczycie topoli kalifornijskiej żółte liście. Opadają powoli na ziemię. Te znajdujące się w niższych partiach drzewa jeszcze są całe zielone.

Topola kalifornijska (Populus trichocarpa) pochodzi z zachodnich wybrzeży Ameryki Północnej. Osiąga tam ponad 40 metrów wysokości. W Polsce rośnie jej coraz mniej i nie osiąga aż takich rozmiarów. Naprawdę rzadko ją można spotkać, tym bardziej się cieszę, że udało mi się zrobić jej zdjęcia i tu przedstawić. Liście ma sercowate, nieco wydłużone. Te, które zerwałem i podniosłem mają średnio 9-10 cm długości i 8 cm szerokości. Ogonek liściowy długości 5-6 cm. Wierzchnia strona zielona, a spodnia dużo jaśniejsza jasnozielona. Spodem dobrze widoczny nie tylko nerw główny, ale i kilka nerwów bocznych na dole liścia. Nerwy boczne nie są symetryczne. Rozwijające się na wiosnę liście mają jaskrawozieloną barwę, a jesienią przebarwiają się pięknie na kanarkowy kolor. Kora dość typowa - w dolnej partii czarnawa, chropowata, w górnej części nieco srebrzysta.