Bez czarny 'Linearis'

Zawsze bardzo duże zdziwienie wywołują u mnie odmiany drzew i krzewów o zredukowanej blaszce liściowej. Ciekawie taka roślina wygląda, a żeby ją rozpoznać trzeba popatrzeć uważnie na pędy i pąki. No, czasami jest łatwiej w czasie kwitnienia. Tak miałem, gdy pierwszy raz natknąłem się na bez czarny 'Linearis' (Sambucus nigra 'Linearis'). Widać było od razu, że to bez czarny - jedynie trzeba było znaleźć nazwę odmiany o zredukowanych, wąskich, nitkowatych liściach o kształcie dziwnych, cienkich wypustek. Przypominał mi on nieco karaganę syberyjską 'Walker'. Oczywiście tylko z formy liści składających się jedynie z trzonu i nerwu głównego - korona, pokrój i pąki tych roślin to inna bajka.

Bez czarny 'Linearis'

Bez czarny 'Linearis' jest bardzo rzadko spotykany u nas. Pokrojem przypomina typowy gatunek. Jednak ma dużo luźniejszą formę. Brak typowych liści sprawa wrażenie, że roślina została zaatakowana przez jakiego szkodnika. Co ciekawe odmiana ta kwitnie i owocuje. Jednak kwitnienie jest bardzo skąpe. Zazwyczaj ogranicza się do kilku kwiatostanów na całą roślinę. Jako mała i niewysoka roślina idealnie nadaje się do ogrodów kolekcjonerów drzew i krzewów jako soliter.

Bez czarny 'Black Tower'

Kończy kwitnienie bez czarny. Pisałem już o jego pięknej złocistej odmianie 'Aurea'. Dziś przedstawię odmianę kolumnową o ciemno purpurowych liściach - 'Black Tower'. Ta purpura jest bardzo ciemna, a liście niesamowicie błyszczą, jak polakierowane. Ciężko w słoneczny dzień o dobre zdjęcia. Co ciekawe pierwsze jego liście są ciemnozielonkawe i dopiero po kilku dniach ciemnieją. Wybarwienie jest najlepsze na słonecznych stanowiskach. W cieniu nie uzyskamy takich kolorów.

Warto jeszcze dodać, że nieco inne są zebrane w baldachogrona kwiaty - one nie są białe. Kwiaty bzu czarnego 'Black Tower' są różowobiałe, a pąki kwiatowe przed rozwinięciem są purpuroworóżowe. 

Ta roślina to idealne rozwiązanie do małych ogrodów. Drzewo rośnie w górę do 2,5 - 3 metrów i nie rozrasta się na boki. 

Odmiana jest dostępna w sprzedaży od dekady.

Szerszenie na lilakach

Od początku sierpnia do lilaków (potocznie zwanych u nas bzami) przylatują szerszenie. Jeden, dwa, co jakiś czas i obsiadają na gałązkach. Potem te szerszenie odlatują i cykl się powtarza. Operują tak od rana, aż do późnego wieczora; widywałem je nawet po zachodzie słońca. Drzewka są oświetlone ulicznymi latarniami więc mogłem je dobrze obserwować.

Uważne oględziny pozwalają stwierdzić, że szerszenie objadają korę drzewek, a niestety większe ubytki kory mogą zaszkodzić drzewku. Kora bzów w wielu miejscach jest mocno poobgryzana, warto ją zabezpieczyć gliną lub specjalnym preparatem (chociaż coraz więcej badań wykazuje, aby nie ruszać - drzewo sobie samo da radę). Dodam jeszcze, że piszę tu o przypadku, gdy nie ma na tych lilakach gniazda szerszeni. Wtedy byłoby to bardzo niebezpieczne. Najpierw trzeba byłoby pozbyć się gniazda.

Po co szerszenie przesiadują na lilakach?

Spotkałem się z dwoma teoriami. Pierwsza to, że wykorzystują materiał - korowinę i wyciekający sok z bzu do budowy swoich gniazd. Ta mieszanina to taki materiał celulozopodobny. Dobry budulec. Coś w tym jest wg mnie.

Druga teoria to, że ten sok fermentuje i służy owadom, jak alkohol. Takie gałązki lilakowe są, jak otwarty 24h, darmowy sklep monopolowy. Szerszenie się alkoholizują i delikatnie pijane ruszają w dalszy lot. W taką teorię mniej wierzę.

A może ktoś z Was zajmuje się owadami i ma inną teorię na temat szerszeni na lilakach pod koniec lata? Po co obrywają korę bzów?

Warto dodać, że szerszenie są dość niebezpieczne (dla osób starszych, małych dzieci i tych uczulonych). W internecie jest mnóstwo pomysłów, jak się ich pozbyć i zniechęcić do obsiadywania i niszczenia drzewek. Generalnie warto wspomnieć, że nieatakowane nie są agresywne - zainteresowane są głównie swoją pracą obgryzania korowiny. Same nie atakują bez powodu.

Jak przyciąć bzy?

Bzy, lilaki powolutku już kończą etap kwitnienia. Niestety ich kwiaty nie opadają zupełnie tylko gniją i więdną pozostawiając brązowe dość brzydkie resztki kwiatostanów. Nie wygląda to estetycznie. A roślina będzie tracić energię na wydanie owoców i nasion. A co jeszcze gorsze - bez (prowadzony w formie drzewka) z ciężkimi, przekwitłymi kwiatostanami jest bardzo niestabilny a gałęzie aż uginają się pod ciężarem. Przy większym wietrze podczas burzy może dojść do uszkodzeń a wręcz złamania się całego drzewa. Powinniśmy usunąć te przekwitłe kwiatostany.





Jak ciąć bzy?
Najlepiej teraz po kwitnieniu. Tniemy ostrym sekatorem, żeby nie miażdżyć gałązek. Warto przygotować sobie skrzyneczkę na obcięte końcówki. Będzie ich dość dużo.





Obcinamy nie same kwiatostany ale trochę niżej, tuż za pierwszą gałązką z liśćmi (nad pędem bocznym).



Jeśli tego nie zrobimy pozostaną brzydkie i szpecące drzewko kawałki pustych gałązek. Z nich nic już nie wyrośnie.



Kwiatostanów jest naprawdę dużo. To efekt przycięcia kilku 4-letnich drzewek.



Bzy po usunięciu przekwitłych kwiatostanów wyglądają dużo ładniej.



Można teraz zastosować delikatną dawkę nawozu - mieszanki uniwersalnej aby wzmocnić drzewka i przygotować je do przyszłorocznego kwitnienia.

Kwitnie bez koralowy 'Plumosa Aurea'

Pierwszy rok po posadzeniu zakwitł mi bez koralowy odmiany 'Plumosa Aurea'. Kwiaty są typowe dla gatunku, liście liczyłem, że będą bardziej złociste. Są dużo ładniejsze niż u czarnych bzów - pierzaste i głęboko powcinane. Pewnie bliżej jesieni nabiorą żółtego odcienia. Czekam na owoce.

Pąki liściowe i kwiatowe u lilaków

Lilaki zwane u nas potocznie bzami kwitną w maju. Ale już teraz ładnie widać z którego pączka wyrośnie kwiat i jakiego będzie koloru. Pączki kwiatowe są dużo grubsze od tych liściowych.







Moje lilaki dopiero w trzeci rok po posadzeniu obfitują w pąki kwiatowe. W poprzednich latach kwiatów nie miały. Teraz już wiem, że będą i to purpurowe.

Kwitną bzy

Maj już przepołowiony zatem i bzy w całym kraju rozkwitły na dobre. To nieliczne z drzew, których kwiaty powalają zarówno wyglądem, barwą i wielkością ale także i niesamowitym zapachem.