Żywotnik koreański (Thuja koraiensis) wiosną

Stali czytelnicy mojego bloga wiedzą, jak wielką radość sprawia mi, gdy spotykam po raz pierwszy, nowy, nieznany mi jeszcze gatunek drzewa. Tak było dziś podczas wypadu do arboretum w Kórniku. Napiszę o nim w osobnym artykule. Dziś nowość w mojej kolekcji zdjęć: żywotnik koreański (Thuja koraiensis). To najrzadziej u nas występujący żywotnik. Nie spotkacie go w zwykłych parkach. Rośnie tylko w kolekcjach dendrologicznych. Mega rarytas dla kolekcjonerów drzew.

Drzewko miało ponad 3 metry wysokości. Żywotnik koreański rośnie jednak powoli. W swojej ojczyźnie potrafi osiągnąć nawet 10 metrów. U nas najczęściej w formie krzaczastej bądź małego drzewka do 3-4 metrów. 

Kora delikatnie łuszcząca się. Gałązki spłaszczone, część opadająca i leżąca na ziemi. Z wierzchu ciemnozielone, a spodem charakterystycznie jaśniejsze, niemal białe, tworzące charakterystyczny wzorek. Po roztarciu łusek wyczuwa się specyficzny zapach. Trudno go jednak porównać z czymś znanym.

Jest wytrzymały na nasze mrozy. Do Kórnika został sprowadzony niemal 100 lat temu. Dziwne, że nie napisał jeszcze swojej większej historii w naszych ogrodach.

Z ciekawostek można teraz zobaczyć, jak żywotnik koreański kwitnie. Kwiatostany charakterystyczne czarnopomarańczowe.

Żywotnik olbrzymi 'Zebrina'

Żywotnik olbrzymi (Thuja plicata) jest drzewem parkowym oraz tylko do dużych ogrodów. Osiąga naprawdę imponujące rozmiary. W USA spotyka się ponad 70-metrowe drzewa!

Jeśli kogoś nudzą zwykłe, zielone tuje to radzę zerknąć na odmianę 'Zebrina' tego żywotnika. Jej liście są dwubarwne, żółto-zielone. Drzewo ma idealnie stożkowy pokrój i dość szybko rośnie. Po 10 latach przekracza już 3 metry i ma pięknie zagęszczoną koronę. Śliczny soliter lub składnik wysokich szpalerów. Nie sadźcie w pobliżu nic innego - zagłuszy te rośliny i wygra z nimi walkę o miejsce i światło.

Nie dajcie się jednak zwieść opisom z internetu, że to krzew do kilku metrów wysokości. Żywotnik olbrzymi 'Zebrina' to drzewo, które dorośnie do dobrych 15 metrów. W Wielkiej Brytanii spotyka się drzewa 30 metrowe. Jednak warto - jeśli macie dużo miejsca - widok stożka z kolorowymi łuskami przez całe 12 miesięcy jest tego warty.

Jak wyglądają nowe przyrosty tui Szmaragd?

Dostaję dużo pytań w stylu, czy moje tuje są w porządku, czy te końcówki innego koloru są oznaką jakiejś choroby? Czy trzeba już pryskać? Itp., itd. I wcale się nie dziwię. Drzewka na żywopłot wokół działki to spory wydatek i dużo pracy. Pracy, która kiedyś zaowocuje piękną zielenią, która uspokaja, a nawet leczy. Osłoni przed wiatrem, pyłem, kurzem, nasionami chwastów z sąsiednich działek, falami mrozów i wzrokiem spacerujących ulicą.

Ale, żeby tak było tuje muszą osiągnąć chociaż ze 2 metry. I każda zmiana - na wiosnę nowe przyrosty i kwitnienie a jesienią brązowienie mogą niepokoić. Zresztą nieraz widziałem zaatakowane chorobami grzybowymi osobniki albo takie, które wyschły przez niedostatki podlewania. Bo podlewać trzeba w sezonie, jak i zimą, gdy długo nie pada, nie ma śniegu i są słoneczne dni. To rośliny zimozielone przecież.

Postanowiłem zatem pokazać, jak wyglądają świeże przyrosty tuj i faza kwitnienia. Jeśli Twoje tuje tak wyglądają to wszystko jest OK. Nie ma powodów do niepokoju. Moje tak wyglądają każdej wiosny.

Przycinanie żywopłotu z tui

Przycinanie żywopłotu to jedna z bardziej pracochłonnych czynności w ogrodzie. Jednak nadchodzi taki czas, gdy rośliny - czy to drzewa czy krzewy, tak się rozrosną, że cięcie jest już niezbędne. W moim przypadku były to tuje (żywotniki) odmiany Szmaragd, chyba najpopularniejsze w naszym kraju.

Cięcie należy przeprowadzać systematycznie przy niskich żywopłotach, aby były bardzo gęste, albo raz na jakiś czas, gdy planujemy wyższą formę żywopłotu. Generalnie przyjęło się, by nie ścinać więcej niż 30% rośliny. Mocniejsze cięcie może zaszkodzić jej dalszemu rozwojowi.

Mój żywopłot ma 12 lat. Nie wszystkie drzewka rosły regularnie. Jednak większość przekroczyła 4 metry a niektóre nawet 4,5 metra. Postanowiłem skrócić go do ok. 3,5 metra wyskości. Nie ma sąsiadów po bokach więc na razie taka wysokość nikomu nie przeszkadza, a jest bardzo dobrą ścianą zieleni chroniącą od zimnych wiatrów, fal mrozu, pyłów z ulicy, zanieczyszczeń, spalin czy nasion chwastów z sąsiednich pól. No i jest dawką tlenu i pięknej zieleni, która działa bardzo korzystnie na nasze organizmy, szczególnie w depresyjnych okresach jesienno-zimowych

Żywotnik Szmaragd po zimie

W tym marcu wyjątkowo żywo wyglądają żywotniki odmiany Smaragd. Zieleń jest soczysta i błyszcząca. Wydaję mi się, że to efekt orkanu Ksawery, który idealnie uprzątnął z drzewek wszystkie brązowiejące łuski pod koniec 2013 roku. Druga sprawa to mało zimowych dni z dużym mrozem i dużo dni z pełnym nasłonecznieniem. Dawka jesiennego nawozu też zapewne swoje zrobiła.

Jak dłużej się taka słoneczna aura utrzyma trzeba będzie je podlać. Deszcz nie padał już chyba z miesiąc a i śniegu wiele nie było.

Brązowienie igieł iglaków i tuj

Na jesieni, a czasami już latem, dużą bolączką ogrodników jest brązowienie igieł i łusek u żywotników, cyprysów, cyprysików czy jałowców. Jeśli przez cały okres wegetacyjny zapewniliśmy drzewkom odpowiednie warunki to nie mamy się co martwić. Brązowienie jest wtedy najczęściej naturalnym procesem wynikającym ze zmniejszeniem natężenia docierającego słońca do wnętrza gałązek oraz małych ilości magnezu i siarki w glebie (albo ich braku). Więcej słońca roślinom nie dostarczymy ale odpowiedni jesienny nawóz dla iglaków już tak. Proponuję nawozić w 2 dawkach - w połowie września i w połowie października. Ważne aby w nawozie nie było w ogóle azotu, bo inaczej bardziej zaszkodzimy niż pomożemy.

Generalnie brązowienie w ciągu całego roku może być spowodowane:

• Błędami w uprawie i nawożeniu. Brakiem składników pokarmowych niezbędnych do prawidłowego wzrostu i wybarwienia igieł - szczególnie chodzi o magnez). Nadmiarem nawozu (szczególnie azotu).
• Stosowaniem soli w trakcie akcji zima. Sól powoduje brązowienie igieł od dołu i od zewnątrz drzewka.
• Przemarznięciem w trakcie zimy albo przymrozków. Jedne iglaki są bardziej odporne na większe mrozy inne mniej. Najczęściej przemarznięta gałązka jest nie do odratowania i trzeba ją wyciąć.
• Podlewaniem albo jego brakiem. Długotrwałą suszą i brakiem wody. Iglaki należy podlewać często - szczególnie w sierpniu, wrześniu i październiku w czasie bezdeszczowym, co pozwoli wykorzystać zapas wody zimą przy zmrożonym podłożu. W okresie długich bezśnieżnych zim, w ciepłe dni z dodatnią temperaturą też należy iglaki podlewać. Z drugiej strony nie można ich przelać. Nadmiar wody powoduje gnicie korzeni i zasychanie całego drzewka.
• Kontaktami z moczem czworonogów. Psy często obsikują iglaki, co powoduje pojawienie się na nich plam a w późniejszym okresie zamarcie rośliny.
• Chorobami grzybowymi - konieczne będą odpowiednie opryski. Najlepiej uciąć zainfekowaną gałązkę i dopytać o właściwy środek na daną zarazę.
• Atakiem robactwa. Postępowanie jest podobne jak powyżej - łapiemy owada i udajemy się po oprysk albo szukamy o nim informacji w poradnikach dla ogrodników.
• Niewłaściwym stanowiskiem. Część drzew preferuje słoneczne stanowiska część tylko cień - posadzenie ich odwrotnie lub na obniżonym stanowisku może skutkować brązowieniem igieł.
• Naturalną zmianą barw w okresie jesienno-zimowym. Wiele odmian się przebarwia, podobnie jak liście u drzew liściastych i jest to naturalna kolej rzeczy.

Strącamy i strząchamy śnieg z młodych drzew

Taka pogoda, jak dziś jest idealna aby połamać gałązki i porozdziawiać młode drzewka takiej jak tuje (żywotniki), żywotnikowce, jałowce, cyprysy czy cyprysiki. Śnieg jest mokry i ciężki i osiada na łuskowatych gałązkach, które uginają się a w końcu nie wytrzymują i odłamują. Radzę ten śnieg jak najszybciej strząchnąć. Szczególnie, że temperatura zaczyna spadać a zmarznięty śnieg tylko przyspieszy ten destrukcyjny proces.

Sam właśnie sprawdziłem stan moich 5-letnich żywotników zachodnich odmiany Szmaragd i się mocno zdziwiłem. Żywopłot ma ponad 2 metry wysokości i okazuje się, że nie dał rady tym całodziennym opadom. Niektóre gałązki już zaczęły się mocno uginać pod naporem ciężaru. Łopata od odśnieżania poszła w ruch i drzewka zostały uratowane. Do rana mogłyby nie wytrzymać. Zatem kto nie chce ryzykować strat w ogródkach do strząchania zachęcam. W nocy będzie mróz!

Tuja szmaragd na żywopłoty

Thuja 'Smaragd', czyli inaczej żywotnik mieszańcowy "Smaragd" to, poza odmianą "Brabant", najpopularniejsza tuja wykorzystywana na żywopłoty. Intensywnie zielona, odporna na mrozy, szybko rosnąca. Przyrosty do 50 cm rocznie. W piątym roku ma już ponad 2 metry wysokości. Lubi przycinanie, nie ma wielkich wymogów co do gleby. Szkodniki rzadko ją atakują.

Na jesieni łuski wewnątrz drzewka brązowieją i opadają, co jest normalną cechą tej tui. Dzieje się tak z powodu braku słońca w gęstwinie gałązek oraz zależy od warunków glebowych. Jeśli stanowisko jest ubogie w magnez i siarkę to brązowienie będzie obfitsze. Wystarczy zastosowanie odpowiedniego nawozu we wrześniu i problem ten zostanie wyeliminowany. Nawożenie takie należy powtarzać co rok.

Niestety odmiana jest wrażliwa na duże wiosenne przymrozki. Czubki drzewka przymierają ale po wycięciu kilku centymetrów szybko się regenerują.