Park Dittricha w Żyrardowie zimą

Weekend mroźny ale za to słoneczny postanowiłem spędzić z naszym pięknym parku. Park Dittricha w Żyrardowie został założony w drugiej połowie XIX wieku (z grubsza prace rozpoczęły się po 1880) na potrzeby Karola Augusta Dittricha - syna prezesa towarzystwa akcyjnego zakładów żyrardowskich. Zaprojektowany został jako otoczenie reprezentacyjnej Willi Ditrichów przez Karola Sparmana (projektant parku Potulickich w Pruszkowie) ogrodnika z Warszawskiego Ogrodu Botanicznego. Park powstał w stylu krajobrazowo-naturalistycznym.

Dziś Park Dittricha zajmuje powierzchnię 5,8 hektara. Wtopiony został w naturalną ukształtowanie terenu doliny rzeki Pisi wykorzystując i podkreślając jej naturalne walory. Rzeźba terenu parku jest łagodna. Naturalna sieć wodna została rozbudowana o jaz spiętrzający wodę. Kanał, który doprowadza wodę, która kiedyś była technologicznie niezbędną do funkcjonowania fabryki lniarskiej, umiejętnie został wtopiony w założenia parkowe oraz elementy pełniące funkcję czysto dekoracyjne. Dwa kanały rozprowadzające wodę, wysepki, źródło fontanny, całość wzbogacono drobną architekturą ogrodową, pobudowano wiele mostków na sieciach wodnych, ustawiono sztuczne skały wzdłuż cieków i na wzgórzach oraz altanę. Usypano sztuczne wzgórza - będące zimą atrakcją dla młodych saneczkarzy. 

Głównym punktem parku jest Willa Karola Ditricha (obecnie siedziba Muzeum Mazowsza Zachodniego w Żyrardowie) zbudowana w stylu neorenesansowym. Usytuowano ją w części wschodniej parku. Główna oś rezydencjonalna założenia parkowego zaczyna się ozdobna bramą usytuowaną na wprost wejścia frontowego do willi podkreślonym dwoma dębami szypułkowymi w odmianie kolumnowej 'Fastigiata'. Dalej przebiega przez nieistniejący już eliptyczny podjazd i następnie przez budynek wilii co podkreślone zostało jego architekturą i zdobieniem. Kontynuacją osi jest symetryczny ogród - tak zwany salon ogrodowy. W naszych czasach wzbogacony został on amfiteatrem - niegdyś była to część reprezentacyjna, a także wypoczynkowa. Obecnie pełni podobną funkcję - jest między innymi miejscem kameralnych imprez kulturalnych czy projekcji kina letniego. Druga część, położona na zachód od tej reprezentacyjnej, to fragment naturalistyczny wykorzystujący efektywnie zastałą rzeźbę terenu i tamtejszą zieleń. Część 3 parku, obecnie nie istnieje w dzisiejszych granicach parku, to część położona najbardziej na zachód za korytem rzeki Pis wzdłuż ulicy Żeromskiego. Była tam zlokalizowana część gospodarcza założenia parkowego, oranżeria, szklarnie, sad, uprawy owocowo-warzywne oraz mieszkania ogrodnika opiekującego się parkiem. 

Potencjał kulinarny roślin nieuprawnych we współczesnej kuchni

W sobotę miałem okazję uczestniczyć w bardzo interesującycym wykładzie i spacerze botanicznym z Dzikim Kukiem. Dziki Kuk to architekt krajobrazu, zielarz-fitoterapeuta, pasjonat zdrowego odżywiania i kulinarnego wykorzystywania dzikich roślin. Było o tradycyjnym użytkowaniu kulinarnym dzikich roślin jadalnych. Prelegent pokazał dość szeroki potencjał kulinarny roślin nieuprawnych we współczesnej kuchni. Odnotowałem też kilka wzmianek o zastosowaniu owoców i innych części drzew, co oczywiście mnie najbardziej interesowało.

W pierwszej części spotkania Dziki Kuk przedstawił dziko występujące rośliny jadalne wraz ze sposobem ich przetwarzania i wykorzystywania w tradycji ludowej w różnych częściach świata na przestrzeni wieków. Następnie zaprezentowane zostały dania kuchni chłopskiej i robotniczej z różnych regionów Polski. Przykłady obfitowały zastosowaniami popularnych roślin nieuprawnych występujących w polskiej florze we współczesnej kuchni inspirowanej historycznymi przepisami z różnych stron świata.

Po wykładzie odbył się spacer botaniczny po Parku Dittricha w Żyrardowie. Mogliśmy na żywo poznać kilka z prezentowanych roślin i połączyć historię kulinarnego wykorzystania dzikich roślin z odkrywaniem miejskiej flory Żyrardowa.

Spotkanie odbyło się w ramach projektu „Między kuchnią fabrykanta a stołówką robotniczą: żyrardowska kuchnia w nowoczesnej odsłonie”, który łączy historię lokalnej kuchni z nowoczesnym spojrzeniem na tradycję. Dzięki wsparciu finansowemu Urzędu Miasta Żyrardowa tworzony jest Żyrardowski Kulinarny Szlak Turystyczny – wirtualna mapa na stronie rzemioslozyrardow.pl, prezentująca kulinarne punkty miasta, w tym restauracje, cukiernie oferujące w menu dania twórczo nawiązujące do historii Żyrardowa oraz najlepsze przepisy mieszkańców. Celem projektu jest wzmacnianie tożsamości kulturowej Żyrardowa, promocja lokalnego dziedzictwa, integracja międzypokoleniowa oraz stworzenie atrakcyjnego produktu turystycznego, który będzie służył mieszkańcom i odwiedzającym nasze miasto.

A teraz zobaczcie te piękne dania. Cała gama inspirujących pomysłów i kolorów. Wybrałem tylko 25 pomysłów. Generalnie byłem pod dużym wrażeniem i ze względzu na wiedzę, którą część rośliny można spożytkować, metody obróbki no i osteteczny pomysł. Oczywiście po przepisy zapraszam na profil Dzikiego Kuka.

Rewelacja, nieprawdaż? Bardzo dziękuję za zgodę na zaprezentowanie zdjęć z prezentacji. A może macie jakieś ciekawe, stare przepisy?

Sosna wejmutka w parku Dittricha?

Mamy w Żyrardowie w parku Dittricha bardzo wiekową sosnę wejmutkę (tak piszą w lokalnym przewodniku). Jest duża, a pierwsze gałęzie zaczynają się dość wysoko. Wczoraj był ładny, słoneczny dzień i udało mi się na spokojnie przyjrzeć się jej szyszkom. Robiąc kolejne zdjęcia doszedłem do wniosku, że to nie koniecznie jest sosna wejmutka. Szyszki nie są tak długie i wąski,e jak u typowej sosny wejmutki. Igły z tego co widać są po 2 w pęczku, a nie po 5 sztuk. Muszę ją teraz częściej obserwować, aby skorygować ewentualny błąd w oznaczeniu. Dla mnie to nie jest wejmutka.

Co sądzicie o tej sośnie w naszym parku?

Połamane drzewa w parku Dittricha

Jednak orkan Ksawery nawet w Żyrardowie pozostawił po sobie zniszczenia. Będąc ostatnio w parku Dittricha nie dało się nie zauważyć powalonych, dużych, wiekowych drzew. I to takich 20 i więcej metrowych. Najprawdopodobniej olszyny i wiązy nie wytrzymały silnych podmuchów wichury. Oby na ich miejscu pojawiły się nowe nasadzenia.

Całe szczęście szkody nie dotknęły egzotycznego drzewostanu tego parku. Przetrwały oba platany, orzech czarny, sosny wejmutki, bożodrzew i miłorząb.

Zdjęcia tych powalonych drzew dość dobrze obrazują niesamowitą siłę żywiołu, jakim był Ksawery. Drzewa miały ze 2 metry średnicy i nie wyglądają aby były schorowane!