Laurowiśnia na żywopłot?

5 lat temu pisałem o mrozoodporności laurowiśni wschodniej (Prunus laurocerasus). Wtedy wnioski wyciągałem po zimie z mrozami dochodzącymi do -18°C. Ta zima była gorsza. U nas mrozy przekroczyły -20°C i stało się coś złego. Wszystkie okoliczne laurowiśnie rosnące na otwartym terenie zostały porażone. Te młode, sadzone w poprzednim sezonie, nie będąc okryte przemarzły niemal do linii śniegu. Czekałem trochę po zimie z tym wpisem obserwując te uszkodzone rośliny i na razie słabo to wygląda. Podczas gdy laurowiśnie osłonięte i te rosnące na zacisznych stanowiskach już wypuszczają pąki kwiatowe to te przemarznięte dalekie są od startu wegetacji. Wiele osób je mocno przycięło pozbywając się przemarzniętych pędów. One pewnie odbiją, jak się zrobi cieplej, ale już stracą kilka sezonów, aby nadrobić straty. Dam znać za kilka tygodni, jak z tym odbijaniem będzie.

Gdzieś w necie przeczytałem taki marketingowy slogan "Jeśli marzy Wam się gęsty, zimozielony żywopłot, który zasłoni ogród od ulicy, sąsiadów i wiatru, to laurowiśnia będzie jedną z pierwszych roślin, o których warto pomyśleć." Daleki jest on od prawdy, jak widać po powyższych zdjęciach. Chociaż widywałem żywopłoty z laurowiśni to wymagają one ciężkiej pracy i osłony na zimę. Na pewno nie jest to roślina pierwszego wyboru na żywopłot w polskich warunkach. Pamiętajmy na przyszłość - to że teoretycznie laurowiśnia wschodnia powinna znieść mrozy do -20,6°C - nie znaczy, że możemy ją zimą pozostawić bez osłony. Jedna noc i większy mróz może zakończyć jej egzystencję. Jeśli ktoś zainwestował w obsadzenie całego ogrodzenia to straty będą olbrzymie. Dokonując wyboru laurowiśni na żywopłot szukajmy najbardziej mrozoodpornych odmian.

Jeszcze gorzej jest z laurowiśnią iberyjską (Prunus lusitanica) - zyskującą na popularności kuzynką laurowiśni wschodniej, którą reklamuje się jako bardziej odporną na masze mrozy. Zobaczcie to duże drzewko pozostawione bez okrycia. Ta zima pokazała, jak to z tą odpornością jest naprawdę. Przed zimą gałązki były pełne liści.

Owocuje wiśnia wonna - antypka

Wiśnia wonna (Prunus mahaleb), czyli antypka, jest rzadkim gościem naszych parków i skwerów. Jej nazwa gatunkowa pochodzi z języka arabskiego, gdzie "mahlab", oznacza nazwę przyprawy otrzymywanej z jej pestek. To gość z środkowej i zachodniej Azji. Często spotykana w południowej Europie. U nas w szkółkach antypka stosowana jest jako podkładka pod szlachetne i owocowe odmiany wiśni i czereśni.

Wiśnia wonna jest niskim drzewem rosnącym do 5-6 metrów wysokości. Pień często pochylony, korona szeroka, luźna i asymetryczna. Cienkie gałązki charakterystycznie zwisają. Liście podobne nieco do liści gruszy polnej ale zakończone wierzchołkiem. Od połowy czerwca dojrzewają jej drobne i kuliste owoce. Są początkowo wiśniowej barwy, a potem czarnawe i lśniące. Gorzkie w smaku. Zwisają na krótkich ogonkach.

Co ważne antypka jest bardzo odporna na długotrwałe susze. Nie ma większych wymagań glebowych. Nadaje się na żywopłoty. Owoce są chętnie zjadane przez ptactwo.

Żywopłot z ligustru

Gdybym zapytał z czego najczęściej są robione żywopłoty u nas w Polsce, to najpewniej dostałbym odpowiedź, że z tuj (żywotników), grabu, cisu, buka, może z bukszpanu ... O żywopłotach już pisałem kilka razy. Pisałem o roślinach, które do takiego zastosowania najlepiej się nadają. Pisałem o żywopłocie z cisu i przycinaniu żywopłotu z tuj.

Pisałem o labiryntach z drzew i krzewów, które są przecież pewną odmianą żywopłotów i o żywopłocie - labiryncie z grabu w ogrodach Hortulus w Dobrzycy. Widziałem piękne żywopłoty z drzew świerkowych, ostrokrzewu czy laurowiśni. I wielu innych.

Ostatnio natomiast spotkałem ponad 2. metrowej wysokości żywopłot z ligustru. Bardzo solidny żywopłot. Zadbany i często przycinany, co spowodowało, że pięknie się zagęścił. Do tego właśnie kwitł. Rewelacja. Nie sądziłem, że ta roślina może służyć do tworzenia tak wysokich żywopłotów. Sami zobaczcie:

Ciernie oliwnika wąskolistnego

Zima to wyśmienity czas, aby dostrzec, ukryte zazwyczaj wśród liści, ciernie na gałązkach oliwnika wąskolistnego. Nie są one co prawda tak grube, jak u glediczji trójcierniowej czy robinii akacjowej, ale są bardzo długie i ostre. Szczególnie na młodych drzewkach i tych często przycinanych.

Jednym z zastosowań tego oliwnika są żywopłoty. Nie spotkałem jeszcze, ale byłaby to trudna do przejścia zapora. A może ktoś ma taki żywopłot?

Jak wyglądają nowe przyrosty tui Szmaragd?

Dostaję dużo pytań w stylu, czy moje tuje są w porządku, czy te końcówki innego koloru są oznaką jakiejś choroby? Czy trzeba już pryskać? Itp., itd. I wcale się nie dziwię. Drzewka na żywopłot wokół działki to spory wydatek i dużo pracy. Pracy, która kiedyś zaowocuje piękną zielenią, która uspokaja, a nawet leczy. Osłoni przed wiatrem, pyłem, kurzem, nasionami chwastów z sąsiednich działek, falami mrozów i wzrokiem spacerujących ulicą.

Ale, żeby tak było tuje muszą osiągnąć chociaż ze 2 metry. I każda zmiana - na wiosnę nowe przyrosty i kwitnienie a jesienią brązowienie mogą niepokoić. Zresztą nieraz widziałem zaatakowane chorobami grzybowymi osobniki albo takie, które wyschły przez niedostatki podlewania. Bo podlewać trzeba w sezonie, jak i zimą, gdy długo nie pada, nie ma śniegu i są słoneczne dni. To rośliny zimozielone przecież.

Postanowiłem zatem pokazać, jak wyglądają świeże przyrosty tuj i faza kwitnienia. Jeśli Twoje tuje tak wyglądają to wszystko jest OK. Nie ma powodów do niepokoju. Moje tak wyglądają każdej wiosny.

Przycinanie żywopłotu z tui

Przycinanie żywopłotu to jedna z bardziej pracochłonnych czynności w ogrodzie. Jednak nadchodzi taki czas, gdy rośliny - czy to drzewa czy krzewy, tak się rozrosną, że cięcie jest już niezbędne. W moim przypadku były to tuje (żywotniki) odmiany Szmaragd, chyba najpopularniejsze w naszym kraju.

Cięcie należy przeprowadzać systematycznie przy niskich żywopłotach, aby były bardzo gęste, albo raz na jakiś czas, gdy planujemy wyższą formę żywopłotu. Generalnie przyjęło się, by nie ścinać więcej niż 30% rośliny. Mocniejsze cięcie może zaszkodzić jej dalszemu rozwojowi.

Mój żywopłot ma 12 lat. Nie wszystkie drzewka rosły regularnie. Jednak większość przekroczyła 4 metry a niektóre nawet 4,5 metra. Postanowiłem skrócić go do ok. 3,5 metra wyskości. Nie ma sąsiadów po bokach więc na razie taka wysokość nikomu nie przeszkadza, a jest bardzo dobrą ścianą zieleni chroniącą od zimnych wiatrów, fal mrozu, pyłów z ulicy, zanieczyszczeń, spalin czy nasion chwastów z sąsiednich pól. No i jest dawką tlenu i pięknej zieleni, która działa bardzo korzystnie na nasze organizmy, szczególnie w depresyjnych okresach jesienno-zimowych

Nie tylko zimozielony żywopłot bywa piękny zimową porą

Najczęściej na żywopłot wykorzystujemy drzewa i krzewy zimozielone. Począwszy od żywotników, cisów, świerków, jałowców, bukszpanów, ostrokrzewów, cyprysów i cyprysików na ciekawych odmianach trzmielin skończywszy. Te rośliny ładnie się zagęszczają i dojrzały żywopłot przez cały sezon pełni swoje funkcje.

Dużo rzadziej stosujemy te gubiące liście na zimę: graby, buki (uschnięte liście wiszą aż do przedwiośnia), głogi, morwy, derenie, berberysy, ligustry, ogniki, forsycje, karagany, jaśminowce, pęcherznice, tawuły, lilaki. Niestety takimi żywopłotami cieszymy się głównie w sezonie wegetacyjnym. Od późnej jesieni cechują go duże prześwity acz jeśli roślina posiada kolce to nadal żywopłot pełni funkcje obronną.

Na samym końcu sięgamy po pnącza - bluszcze, winobluszcze, cytryńce, wiciokrzewy, winogrona, powojniki, miliny czy glicynie. Nimi też cieszymy się głównie w sezonie letnim.

Ja natomiast spotkałem takie jakby pośrednie rozwiązanie. Roślina - pnącze, która gubi liście na zimę ale dzięki tysiącom owoców i nasion w postaci przypominającej letnie dmuchawce żywopłot z niej przez cały sezon pełni swoją zasłaniającą rolę. Iście bajkowe kule właśnie teraz są najpiękniejsze.

Porzeczka alpejska

Porzeczka alpejska to jedna z ładniej kwitnących porzeczek. I jedna z tych, których nie skonsumujemy. Nie jest smaczna lecz mdła. Ale z okazji walorów ozdobnych często jest wykorzystywana w przydomowych ogródkach. Świetnie nadaje się na żywopłoty. Bardzo dobrze znosi zacienienie i idealnie nadaje się do nasadzeń pod dużymi drzewami.

Nie ma żadnych wymagań glebowych i stanowiskowych. Odporna na mróz. W naturze ławo ją spotkać w Sudetach i Karpatach.

Buk pospolity 'Atropunicea'

Uwielbiam purpurowe odmiany drzew. Oczywiście chodzi o purpurowe liście. I nie te jesienią się przebarwiające, ale kolorowe przez cały sezon. Do takich należy duże, rozłożyste i wysokie drzewo (rośnie nawet do 20 metrów) - buk pospolity odmiany 'Atropunicea'. Jego liście są ślicznie czerwone i błyszczące - jakby polakierowane. Wiosną delikatnie owłosione.

Buk ten wspaniale nadaje się jako soliter. A że lubi cięcie można stosować go na żywopłoty. Często go spotykam w parkach całego kraju. Robi wrażenie na tle innych drzew.