Książka "Dookoła świata 80 drzew"

W tym tygodniu trafiła w moje ręce kolejna książka o drzewach - "Dookoła świata 80 drzew" autorstwa Jonathana Drori, bogato ilustrowana ślicznymi rysunkami Lucille Clerc. Książka została napisana w 2018 roku, na rynek polski trafiła w 2025, dzięki wydawnictwu PWN. 

To wyśmienita pozycja, która zabiera nas w podróż po drzewach rosnących na różnych kontynentach i częściach świata takich jak: Europa Północna, Europa Południowa, Afryka Północna, wschodnie Morze Śródziemne, Afryka, Azja Środkowa i Południowa, Azja Wschodnia, Azja Południowo-Wschodnia Oceania, Ameryka Południowa, Ameryka Północna. Jest połączeniem opowieści podróżnika, rodem z "80 dni dookoła świata" Juliusza Verne'a, który na 280 stronicach opisuje wybrane gatunki drzew i ciekawostki z nimi związane. Autor pisze, że obecnie istnieje co najmniej 60 000 różnych gatunków drzew. Spośród nich wybrał właśnie te 80 - według niego najciekawszych, najatrakcyjniejszych, które możemy spotkać na tych kontynentach. Z każdym z drzew związana jest ciekawa historia, którą poznajemy na łamach książki.

Z tych najbardziej nam Europejczykom znanych drzew w książce znajdziemy opis takich gatunków, jak:

• platan klonolistny
• cyprysowiec Leylanda 
• chruścina jagodna 
• jarzębina 
• brzoza brodawkowata 
• wiązy
• wierzba biała 
• bukszpan zwyczajny 
• lipa holenderska 
• buk zwyczajny 
• kasztanowiec pospolity 
• dąb korkowy 
• dąb ostrolistny 
• kasztan jadalny 
• świerk pospolity 
• olcha czarna 
• pigwa pospolita 
• figowiec pospolity 
• cyprys wieczniezielony 
• cedr libański 
• oliwka europejska 
• granat właściwy 
• modrzew dachurski
• morwa biała 
• sumak lakowy 
• wiśnia jedońska 
• wolemia szlachetna 
• papierówka chińska
• araukaria chilijska 
• sosna wydmowa 
• choina zachodnia 
• topola osika 
• orzech czarny 
• cypryśnik błotny 
• bożodrzew gruczołowaty 
• sosna wejmutka 
• klon cukrowy
  

A to tylko mała część z zaprezentowanej osiemdziesiątki. Wiele z tych gatunków było już bohaterami moich wpisów blogowych. Niektóre jeszcze zapewne opiszę, bo spotkałem je na moich dendrologicznych wypadach. Opowieści o pozostałych drzewach, które w Europie rosnąć nie mogą, czyta się z przyspieszonym oddechem, jakby było się tam na miejscu i doświadczało spotkań z opisywanym drzewem. Super się to czyta.

A teraz kilka przykładów ciekawostek dla zachęty zakupu tej książki:

Wiedzieliście że w Wielkiej Brytanii dzieci wykorzystują owoce kasztanowca białego w grze o nazwie conkers która polega na tym, że wybija się dziurę w swoim małym kasztanie, nawleka go na sznurek, a następnie na zmianę próbuje rozbić kasztan przeciwnika uderzając w niego własnym kasztanem?

Niemieckie przesądy mówią że buki odpychają pioruny. Ich gładka kora jest łatwo zwilżana przez deszcz, więc kiedy uderza piorun, prąd elektryczny łatwo przepływa po zewnętrznej stronie drzewa powodując niewielkie szkody.

Znacie historię powstania cyprysowca Leylanda? W XIX wieku brytyjscy łowcy roślin przywieźli z Oregonu cyprysika nutkajskiego, a z Kalifornii cyprysa wielkoszyszkowego. Gdy w środkowej Wali posadzono jej blisko siebie udało im się rozmnożyć drzewo. Nowa krzyżówka nazwana na cześć Christophera Leylanda, który był właścicielem posiadłości, gdzie doszło do powstania nowego cyprysowca. Drzewo to jest w stanie bardzo szybko rosnąć i osiągnąć wysokość nawet 35 metrów. Nowy gatunek bardzo szybko zdobył popularność na Wyspach Brytyjskich. jednak miało to swoją wysoką cenę, gdyż okazało się że w otoczeniu tych cyprysowców niewiele roślin mogło przetrwać. Doprowadzało to też do powstania wielu kłótni między sąsiadami sadzącymi w granicy te wysokie rośliny.

Olcha czarna jest drzewem, które uwielbia wodę i najlepiej rośnie wzdłuż brzegów rzek i miejsc podmokłych. Gdy w XII wieku mieszkańcy Zatoki Weneckiej starali się ustabilizować i rozbudować swoje podmokłe domy wykorzystali właśnie olchę do budowy wrót przeciwpowodziowych. Całkowicie zanurzone drewno olchy pozostaje nienaruszone, zachowuje swoją wytrzymałość na ściskanie przez setki lat.

Chruścina jagodna, którą opisałem w artykule o roślinach Chorwacji została rozprzestrzeniona po Europie z Półwyspu Iberyjskiego. Ma jadalne owoce, gdy bardzo dojrzeją. Miód z tego drzewa ma gorzki smak. Dojrzałe owoce wykorzystywane są przez portugalskich rolników do produkcji alkoholowego likieru. Nie wiem czy wiecie, ale herb Madrytu przedstawia niedźwiedzia sięgającego po owoce chruściny.

Ciekawe? Więcej historyjek o drzewach znanych i zupełnie Wam obcych znajdziecie w książce.

Wiąz górski też potrafi mieć duże liście

Kiedyś zapytałem, jakie rodzime drzewo Polski ma największe pojedyncze liście? Pisałem wtedy o klonie zwyczajnym, którego liście potrafią przekroczyć 40 cm długości. To była długość liścia wraz z ogonkiem. Sama blaszka liściowa miała ok 20 cm długości. I właśnie ogonek liściowy powodował podwojenie rozmiaru. 

Nie pomyślałem wtedy o tym, aż do teraz, gdy znalazłem duży liść wiązu górskiego (Ulmus glabra). Wiąz górski ma bardzo krótki ogonek liściowy. Liście jego są największe z wszystkich wiązów. Ten mój okaz dla porównania ułożyłem na dłoni. Miał ok 25 cm długości. Normalnie liść gigant. Myślę, że sama blaszka liściowa większa od wcześniej znalezionego olbrzymiego liścia klonu zwyczajnego.

Szukamy dalej kolejnych rodzimych drzew o wielkich liściach.

Szydlica japońska 'Cristata'

Ponad 10 już lat temu opisałem po raz pierwszy szydlicę japońską zwaną kryptomerią japońską. Był też wpis o kulistej odmianie szydlicy. Dziś coś zapierającego dech. Nie mogłem uwierzyć, widząc pierwszy raz to drzewko, że to żywy twór, a nie coś sztucznego. Szydlica japońska w odmianie 'Cristata' (Cryptomeria japonica 'Cristata') idealnie pasuje do niedużych ogrodów, gdyż wolno rośnie (kilkanaście cm rocznie) i osiąga góra 4-6 metrów wysokości po wielu latach. Pokrój ma wąski i nieco stożkowaty. 

Ale nie to jest kluczowe u tej odmiany. 'Cristata' ma wyjątkowe, zielone pędy z igłami. W losowych miejscach tworzą się pokręcane, pofalowane, grzebieniaste staśmienia pędów. Dość grube, niby połączone kilka sztuk, jakby twory z innego gatunku. Mega wyjątkowe i dekoracyjne. 

Pamiętajmy, że szydlica japońska jest drzewem zimozielonym. Zimą widok tej odmiany oprószonej śniegiem to musi być czad.

Widzieliście na żywo takie zielone poskręcane cuda?

Czi-czi - stalaktyty miłorzębu japońskiego

Na pniach i dolnych konarach wiekowych drzew miłorzębu dwuklapowego potrafią wytworzyć się soplowate narośla. Wyrostki te zwane są czi-czi. Wyglądają jak grube, jaskiniowe stalaktyty. Niekiedy takie narośla sięgają aż do samej ziemi. Wtedy zakorzeniają się i wytwarzają nowe pędy! Pod wpływem np. ruchów skorupy ziemskiej odrywają się od rodzimego drzewa i wyrastają z nich nowe drzewa. Warto zauważyć, że narośla te są zupełnie nieulistnione. 

W swojej ojczyźnie takie czi-czi są bardzo czczone. Kierowane są do nich modlitwy o potomstwo oraz pożywienie, gdyż narośla uznawane są za symbol urodzaju plonów oraz płodności.

W Polsce nie ma wiele takich miłorzębów z czi- czi. Jeden z nich rośnie w Dobroszynie - opisuje go znany polski tree hunter - Paweł Lenart. Ja również spotkałem taki stary miłorząb dwuklapowy (Ginkgo biloba) z czi-czi. Poniżej zdjęcia sędziwego, żeńskiego okazu miłorzębu z Ogrodu Botanicznego w Krakowie:

Znacie inne miłorzęby z czi-czi w Polsce?

Co AI wie o drzewach? Część 1. Klony rodzime.

Wszyscy piszą o fantastycznych zastosowaniach AI (sztucznej inteligencji) w marketingu i komunikacji.  Powstało mnóstwo aplikacji do tworzenia wideo, zdjęć, pisania artykułów czy podsumowań. Wielu się boi, że sztuczna inteligencja ich zastąpi i zabierze im prace. Są ochy i achy, ale jest też mnóstwo wątpliwości i pytań. Historia zna wiele wpadek w twórczości AI.

Nie mogąc zostać w tyle za tym trendem, postanowiłem i ja przetestować możliwości sztucznej inteligencji. Spokojnie - nie zamierzam przestać pisać o drzewach i przejść na pióro AI. To tylko taki testowy wywiad w celu poszukiwań pewnych informacji. Jak mi i Wam się spodoba to będę kontynuował mój cykl rozmów z AI o drzewach. Zobaczymy, jaką ma wiedzę.

Wszystko się zaczęło od tego, że będąc w Gliwicach spotkałem ciekawą, kulistą odmianę klonu polnego, którego jeszcze nie mam w kolekcji, i chciałem poznać jej nazwę. Taki trochę odpowiednik klonu zwyczajnego 'Globosum'.

Zatem odpalam darmowy chat GPT-3.5 i zaczynam pytać.

Jakie są kuliste odmiany klonu polnego?

Klon polny (Acer platanoides) jest gatunkiem drzewa należącego do rodziny mydleńcowatych (Sapindaceae). Istnieje kilka kulistych odmian tego gatunku, które są popularne w krajobrazowym projektowaniu ogrodów i parków. Oto kilka z nich:

Acer platanoides 'Globosum': Jest to jedna z najpopularniejszych kulistych odmian klonu polnego. Charakteryzuje się gęstym, kulistym pokrojem i zwykle osiąga wysokość około 3-4 metrów. Liście są duże, ciemnozielone i trzymają się na drzewie dość długo.

Acer platanoides 'Globosum' 'Hessen': Jest to odmiana podobna do 'Globosum', ale uznawana za bardziej odporną na warunki atmosferyczne, zwłaszcza wiatr.

Acer platanoides 'Globosum' 'Crimson King': Ta odmiana ma ciemnoczerwone liście, co czyni ją atrakcyjną opcją dla tych, którzy szukają drzewa o nietypowym kolorze liści.

Acer platanoides 'Globosum' 'Goldsworth Purple': Podobnie jak 'Crimson King', ta odmiana ma ciemnoczerwone liście, ale są one bardziej fioletowe.

Acer platanoides 'Globosum' 'Drummondii': Odmiana ta ma biało-zielone liście, co dodaje kontrastu wśród innych roślin.

Te kuliste odmiany klonu polnego są często stosowane w krajobrazowym projektowaniu ogrodów ze względu na swój atrakcyjny wygląd i kompaktowy rozmiar.

Klon polny to nie Acer platanoides.
 

Masz rację, przepraszam za błąd. Klon polny to Acer campestre, natomiast Acer platanoides to klon jaworowy. Dziękuję za sprostowanie.

Odmiany kuliste klonu polnego (Acer campestre) są mniej powszechne niż te dla klonu jaworowego, ale istnieją. Oto kilka z nich:

Acer campestre 'Nanum': Jest to odmiana o zwartym, kulistym pokroju, która osiąga wysokość około 1-2 metrów. Liście są małe, zielone i trzymają się na drzewie dość długo.

Acer campestre 'Elsrijk': Ta odmiana ma podobne cechy do 'Nanum', ale jest nieco większa i ma bardziej równy, kulisty kształt.

Acer campestre 'Carnival': Odmiana ta ma biało-kremowe plamy na liściach, co dodaje jej atrakcyjności w ogrodach.

Acer campestre 'Compactum': Jest to odmiana o zwartym pokroju, która jest idealna do mniejszych ogrodów. Liście są mniejsze niż u typowego klonu polnego.

Acer campestre 'Queen Elizabeth': Ta odmiana ma delikatniejszy, kulisty kształt i wyjątkowo atrakcyjne, drobne liście.

 

Czy na pewno Acer platanoides to klon jaworowy?
 

Przepraszam za zamieszanie. Acer platanoides, znany również jako klon pospolity, to właśnie gatunek klonu, który nie jest jaworem. Jest to bardziej znany jako klon zwyczajny lub klon polny, który jest szeroko rozpowszechniony w Europie i Ameryce Północnej.

Klon jaworowy, natomiast, to Acer pseudoplatanus, który jest gatunkiem klonu o innym wyglądzie i cechach liści niż klon pospolity. Oba gatunki, choć podobne w nazwie, różnią się od siebie. Dzięki za zauważenie tego błędu!

Na dziś wystarczy. Dla mnie test wiedzy został zupełnie niezaliczony. Wszystko jet pomieszane. Błąd na błędzie. Nawet na poziomie podstawowych gatunków klonów. Nie wiem czy mógłbym zaufać innym tekstom tworzonym przez AI. Człowiek, który nie posiada wiedzy w danym temacie i nie nakieruje dyskusji na właściwe tory zostanie wprowadzony w błąd. 

Będziemy dalej testować AI z wiedzy o drzewach. Raz na tydzień. Już szukam nowych tematów i pytań.

To jeszcze wróćmy do mojego klonu polnego. Może ktoś rozpoznaje odmianę? Drzewa rosną przy radiostacji w Gliwicach. 

Akurat wydaje się, że pierwsza propozycja AI - Acer campestre 'Nanum' może być trafiona. Jeszcze się upewniam.

Inoskulacja pni drzew

Zobaczcie jaką topolę spotkałem. W zasadzie to dwie topole ale połączone ze sobą. Duża szansa, że to topola biała (a może topola szara?). Poszukałem w sieci i takie zjawisko w przyrodzie to inoskulacja.

Inoskulacja

Inoskulacja to naturalne zjawisko, w którym części dwóch różnych drzew (pnie, gałęzie lub korzenie) rosną razem, samoszczepiając się i dzieląc substancjami odżywczymi. Termin wywodzi się z łaciny - ōsculārī, czyli całować. Gdy drzewa są tego samego gatunku to mamy do czynienia z inoskulacją jednogatunkową. Dużo rzadziej zjawisko występuje u różnych drzew - najczęściej jednak spokrewnionych gatunków.

Jak dochodzi do inoskulacji? 

Gałęzie najpierw rosną oddzielnie, blisko siebie, do momentu aż się dotkną. Wtedy kora na dotykających się powierzchniach jest stopniowo ścierana, gdy drzewa poruszają się na wietrze. Kiedy już zetknie się kambium dwóch różnych drzew, one same dalej wzrastają w połączeniu. Następuję zrośnięcie się i połączenie.

Tak to wygląda:

Zobaczcie jeszcze inne przykłady inoskulacji:

https://www.facebook.com/Sklep.rosa/posts

https://www.facebook.com/media/set/

e-gleba wspomaga wzrost sadzonek roślin uprawnych

Dziś ciekawostka technologiczna, która może przyczynić się w przyszłości do zmiany podejścia w produkcji roślin czy materiału szkółkarskiego. Pod koniec grudnia 2023 na łamach czasopisma PNAS opublikowano artykuł naukowy badaczy ze szwedzkiego Uniwersytetu w Linköping, w którym opisano nowatorską metodę uprawy hydroponicznej. Celem przyspieszenia wzrostu i zwiększenia plonów uczeni podłączali rośliny (glebę) do prądu. Taka technika stymulacji upraw może przyczynić się do zadziwiających wzrostów plonów. 

Czym jest hydroponika?

Hydroponikę wykorzystuje się do uprawy warzyw, roślin liściastych i pasz. Obszary o ograniczonych gruntach ornych, złej jakości gleby i trudnych warunkach środowiskowych mogą odnieść korzyści z hydroponicznej produkcji żywności. Podłoża stosowane w hydroponice zapewniają głównie wsparcie dla korzeni. W tym przypadku opracowano glebę bioelektroniczną (eSoil), która w hydroponice zapewnia bodźce elektryczne korzeniom roślin i ich środowisku. Dla przykładu wzrost siewek jęczmienia ulega wzmocnieniu, gdy po stymulacji elektrycznej masa sucha wzrasta średnio o 50%. eSoil zużywa niewiele energii, a jej głównym składnikiem strukturalnym jest celuloza, najpowszechniej występujący polimer. Praca ta otwiera drogę do wykorzystania bodźców fizycznych w celu zwiększenia wzrostu roślin, ale także zapewnia platformę do zrozumienia lepszych reakcji roślin na pole elektryczne. 

Najnowsze badanie szwedzkich uczonych

Naukowcy wykorzystali zwykłą celulozę zmieszaną z przewodzącym polimerem zwanym PEDOT. Testy przeprowadzono na jęczmieniu. Sadzonki były przez 15 dni stymulowane elektrycznie. Okazało się, że wzrost suchej masy sadzonek wyniósł 50%. Wzrost dotyczył pędów oraz korzeni. Okazało się także, że elektrycznie pobudzany jęczmień redukował i przyswajał NO3 efektywniej niż próbki kontrolne, które były niestymulowane. To odkrycie pokazało, że prąd elektryczny powinien pomóc w redukcji ilości stosowanych nawozów sztucznych w rolnictwie na świecie. Oczywiście to dopiero początek dojścia do takiego stanu. Taka e-gleba wydaje się idealnym rozwiązaniem w tych miejscach na świecie, gdzie rolnicy borykają się z biedą, ciągłymi suszami, brakiem wody, ubogą w organiczne substancje glebą, degradacją środowiska, zniszczeniami po przemysłowymi czy kopalnymi. 

Zdjęcie - eSoil wspomaga rozwój systemu korzeniowego roślin rosnących, a także wełny skalnej w hydroponice [źródło: https://www.pnas.org]. 

(A) Układ doświadczalny do testu wzrostu roślin w wełnie skalnej i eSoilu. Wstępnie kiełkujące nasiona umieszcza się w wełnie mineralnej lub eSoil i pozostawia do wzrostu na 15 dni w oddzielnych pojemnikach dla każdej rośliny. 

(B) Zdjęcie roślin uprawianych w wełnie mineralnej i eSoil w momencie zbiorów. 

(C) Długość rośliny, pędu i głównego korzenia po 15 dniach wzrostu w wełnie mineralnej (n = 5) i eSoil (n = 6). Wartość średnią i SE przedstawiono czarnym kwadratem. Brak istotnej statystycznej różnicy między wełną mineralną a eSoilem (zestaw danych S1). 

(D) Sucha masa rośliny, pędu i korzenia palowego po 15 dniach wzrostu w wełnie mineralnej (n = 5) i e-glebie (n = 6). Wartość średnią i SE przedstawiono czarnym kwadratem. Brak istotnej statystycznej różnicy między wełną mineralną a eSoilem (zestaw danych S1). 

(E) Zdjęcie rośliny jęczmienia po 15 dniach wzrostu w eSoil. 

(F) Mikro-CT rentgenowskie rośliny przedstawiające nasiona z korzeniami jęczmienia (żółty) i eSoil (biały). 

(G) Mikrografie SEM korzeni (żółty) rosnących przez i wzdłuż eSoil (niebieski) (paski skali, 100 μm). 

 

A jeśli dalsze badania wykażą takie wnioski, co do krzewów i drzew? Czeka nas zielona rewolucja e-gleby? Może to mieć wpływ na powstrzymanie zmian klimatycznych i zazielenianie planety? Czas pokaże, czy wyjdzie nam to na plus, czy wiąże się z nieznanymi jeszcze zagrożeniami. Co sądzicie?

Podsumowanie roku 2023 - TOP 10 najchętniej czytanych wpisów

Mamy nowy 2024 rok. Poprzedni rok zamknąłem na blogu rekordową liczbą - 192 stworzonych artykułów. Blog uzyskał w całym roku 263 tys. wyświetleń i 321 komentarzy. Cieszę się, że się podobało to o czym pisałem, co widzę po komentarzach i mailach, które otrzymuję. Ponownie, tak jak rok temu, postanowiłem zerknąć do statystyk i sprawdzić, o czym najchętniej czytacie i jakich informacji poszukiwaliście o drzewach na przestrzeni tych ostatnich 12 miesięcy.

Oto, co najbardziej interesuje moich czytelników. Lecimy od końca wyników oglądalności czytanych artykułów. 

TOP 10 2023 roku wygląda tak:

Numer 10 popularności

Ostrokrzew kolczasty gubi liście

2,34 tys. wyświetleń 

Wykres okresów popularności:

Numer 9 popularności

Lipa drobnolistna i szerokolistna

3,22 tys. wyświetleń 

Wykres okresów popularności:

Numer 8 popularności

Drzewa iglaste w Polsce

4,17 tys. wyświetleń 

Wykres okresów popularności:

Numer 7 popularności

Czeremcha pospolita a kruszyna pospolita

4,26 tys. wyświetleń 

Wykres okresów popularności:

Numer 6 popularności

Drzewo podobne do akacji

4,69 tys. wyświetleń

Wykres okresów popularności:

Numer 5 popularności

Drzewa gubiące igły na zimę

5,99 tys. wyświetleń

Wykres okresów popularności:

Numer 4 popularności

Strąkowe owoce drzew

6,78 tys. wyświetleń

Wykres okresów popularności:

Numer 3 popularności

Roślinność Chorwacji - egzotyczne drzewa i krzewy

15,7 tys. wyświetleń

Wykres okresów popularności:

Numer 2 popularności

Maksymalna wysokość tui posadzonych wzdłuż granicy działki

18,5 tys. wyświetleń

Wykres okresów popularności:

Numer 1 popularności

Atlas liści - zielnik z liści drzew - najpopularniejsze drzewa

41,9 tys. wyświetleń

Wykres okresów popularności:

W porównaniu z poprzednim rokiem na pozycji 10 pojawiła się nowość o ostrokrzewach, na pozycji 8 artykuł porównujący czeremchą z kruszyną, a na pozycji 6 artykuł o drzewach podobnych do akacji. Co spadło z TOP 10? Mniejszym zainteresowaniem tym razem cieszyły się artykuły jak oszacować wiek drzewa, jak odróżnić świerk od jodły i czym się różni mahonia od ostrokrzewu.

Cieszy mnie to, że rośnie popularność mojego bloga. Dla przykładu poprzednie TOP 10 artykułów uzyskało w sumie 74,35 tys. wyświetleń. Aktualne TOP 10 to już 107,55 tysięcy wyświetleń. Super!

Kolejna 10 artykułów według popularności to:

Jak długo żyją drzewa w Polsce?
1,48 tys. wyświetleń

Olcha czarna i jej liście - seria drzewa rodzime
1,07 tys. wyświetleń

Czym się różni mahonia od ostrokrzewu?
966 wyświetleń

Orzech włoski już kwitnie
963 wyświetleń

Jak oszacować wiek drzewa?
913 wyświetleń

Szerszenie na lilakach
885 wyświetleń

Szyszki jodły
821 wyświetleń

Jak odróżnić świerk od jodły?
812 wyświetleń

Drzewa i krzewy liściaste zimozielone
757 wyświetleń

Rożkowiec lipowy i inne szpeciele
748 wyświetleń

Jeśli są jakieś tematy, które chcecie abym poruszył na szybko to piszcie w komentarzach proszę.

Wszystkiego najlepszego życzę moim czytelnikom w 2024 roku! Niech Wasze ogrody pięknieją!

Jaka choinka na święta?

Zapewne w dobie zmian klimatycznych, chęci bycia eko i zero waste, wielu z nas się zastanawia, jaka świąteczna choinka będzie lepsza? Taka żywa - pisałem kiedyś o drzewkach na choinkę, czy taka sztuczna? W dużych miastach funkcjonują też wypożyczalnie choinek. Jakie rozwiązanie jest najlepsze?

Żywa choinka

Bardzo dobrym rozwiązaniem jest zakup ciętej choinki z dużych, hodowlanych plantacji. Rosną tam drzewka w różnym wieku, a plantacje najczęściej powstają na polach czy nieużytkach. Taka wycinka nie wpływa na różnorodność biologiczną. Nie są niszczone lasy czy zagajniki. Najczęściej też nie stosuje się do uprawy oprysków czy nawozów sztucznych. Najczęściej to żywa świerkowa choinka jest nieodłącznym symbolem Świąt Bożego Narodzenia w naszych domach. Taki zwyczaj od pokoleń. Dopiero od niedawna mamy szerszy wybór innych drzewek na choinkę. I całe szczęście. W jednym z wywiadów przyrodnik Przemysław Bąbelewski z Uniwersytetu Przyrodniczego wskazuje, że za kilkadziesiąt lat świerk pospolity (Picea abies) może całkowicie zniknąć z Polski. Jednym z najpoważniejszych czynników osłabiających polskie świerki jest coraz cieplejszy klimat, susze, upały i brak wody. Przykre to ale prawdziwe.

Żywa choinka w donicy

Od jakiegoś czasu modne są mniejsze choinki zakupione w donicy. Takie, które po spełnieniu swej choinkowej funkcji możemy przesadzić do ogródka, skweru czy lasu, gdzie będzie mogło dalej żyć i rosnąć i dołączyć do lokalnego ekosystemu. Dla mnie super pomysł - upewnijmy się jednak przed zakupem, czy drzewko posiada zdrowe korzenie, a nie zostało ścięte i zupełnie pozbawione korzeni.

Sztuczna choinka

Czy dobrym rozwiązaniem jest sztuczna choinka? Taka używana przez lata. Ona nie wpłynie na niszczenie środowiska z żywych drzew. Niestety nie jest tak różowo. Produkcja choinek z różnych tworzyw sztucznych wykorzystuje znacznie więcej materiałów, co wiąże się z wielokrotnie wyższymi emisjami gazów cieplarnianych niż te, które towarzyszą ciętym choinkom w całym cyklu ich życia. Nie widziałem jeszcze badań, które pokazują, ile lat trzeba by posiadać jedną i tą samą sztuczną choinkę, aby zrównoważyć ten proces.

Jak widać problem jest bardzo złożony i nie ma idealnego rozwiązania. A święta bez choinki? Nie - nie idźmy tą drogą. Wesołych świąt życzę czytelnikom mojego bloga i wszelkiej pomyślności!

Drzewa papieskie

16 października obchodzimy dzień Papieża Jana Pawła II. 16 października 1978 roku arcybiskup krakowski kardynał Karol Wojtyła został wybrany na papieża. Dlaczego o tym piszę na blogu w którym główną rolę odgrywają drzewa? Otóż mija już 19 lat od czasu, gdy w trakcie kwietniowej, ogólnopolskiej Pielgrzymki Leśników w Watykanie, z okazji 80.lecia Lasów Państwowych przypadającego w 2004 roku, papież Jan Paweł II pobłogosławił żołędzie (2,5 kg) zebrane z najstarszego wówczas w Polsce dębu szypułkowego "Chrobry". 

Dęby papieskie

Z tych żołędzi wyhodowano potem w szkółce Nadleśnictwa Rudy Raciborskie 514 sadzonek dębów, które w 2006 roku w uroczysty sposób posadzono w wybranych miejscach, takich jak nadleśnictwa, szkoły, uczelnie leśne, sanktuaria i inne miejsca ważne dla leśnictwa na terenie całego kraju. Od tej pory każdy taki błogosławiony „potomek” Chrobrego nazywany jest dębem papieskim. Każdy też otrzymuje stosowny certyfikat liczbowy potwierdzający jego autentyczność.

Drzewa papieskie

Podobna inicjatywa powstała w związku z pielgrzymką do Polski papieża Benedykta XVI, który pobłogosławił nasiona różnych drzew 26 maja 2006 r. przed mszą świętą na Placu Józefa Piłsudskiego w Warszawie. Były to: sosna piska (Nadleśnictwo Maskulińskie), sosna taborska (Nadleśnictwo Miłomłyn), sosna limba (Tatrzański Park Narodowy), świerk istebniański (Nadleśnictwo Wisła), żołędzie z pomnika przyrody "Adam" - dębu szypułkowego (Nadleśnictwo Jamy), buk z Puszczy Bukowej koło Szczecina (Nadleśnictwo Gryfino), cis (Nadleśnictwo Zamrzenica), jodła (Leśny Zakład Doświadczalny w Krynicy). Z tych nasion wyhodowano w szkółkach Nadleśnictwa Syców i Nadleśnictwa Jabłonna ponad 40 tys. szt. sadzonek. 

Sadzonki nazwano „benedyktynki” - zostały one przez Lasy Państwowe rozdane bezpłatnie wraz ze stosownymi certyfikatami i wysadzone przez parafie, samorządy, szkoły, przedszkola i inne instytucje.

Z okazji zakończonej beatyfikacji Jana Pawła II, jako dowód wdzięczności, powstała w 2011 roku inicjatywa sadzenia cisów, jako drzew pamięci.

To nie koniec historii o drzewach papieskich. Okazuje się, że do dziś są sadzone nowe dęby papieskie. Ale jak to? Do pomocy przychodzi nauka. Chodzi o klonowanie in vitro! Otóż zapotrzebowanie na dęby papieskie było ogromne i przerosło oczekiwania leśników. Dwie z sadzonek z tych oryginalnych 514 dębów rozmnożono w laboratorium Arboretum Leśnego w Sycowie. Dzięki tej metodzie kolejne sadzonki dębów papieskich można produkować w nieskończoność. Ciekawostka nieprawdaż?