Laurowiśnia na żywopłot?

5 lat temu pisałem o mrozoodporności laurowiśni wschodniej (Prunus laurocerasus). Wtedy wnioski wyciągałem po zimie z mrozami dochodzącymi do -18°C. Ta zima była gorsza. U nas mrozy przekroczyły -20°C i stało się coś złego. Wszystkie okoliczne laurowiśnie rosnące na otwartym terenie zostały porażone. Te młode, sadzone w poprzednim sezonie, nie będąc okryte przemarzły niemal do linii śniegu. Czekałem trochę po zimie z tym wpisem obserwując te uszkodzone rośliny i na razie słabo to wygląda. Podczas gdy laurowiśnie osłonięte i te rosnące na zacisznych stanowiskach już wypuszczają pąki kwiatowe to te przemarznięte dalekie są od startu wegetacji. Wiele osób je mocno przycięło pozbywając się przemarzniętych pędów. One pewnie odbiją, jak się zrobi cieplej, ale już stracą kilka sezonów, aby nadrobić straty. Dam znać za kilka tygodni, jak z tym odbijaniem będzie.

Gdzieś w necie przeczytałem taki marketingowy slogan "Jeśli marzy Wam się gęsty, zimozielony żywopłot, który zasłoni ogród od ulicy, sąsiadów i wiatru, to laurowiśnia będzie jedną z pierwszych roślin, o których warto pomyśleć." Daleki jest on od prawdy, jak widać po powyższych zdjęciach. Chociaż widywałem żywopłoty z laurowiśni to wymagają one ciężkiej pracy i osłony na zimę. Na pewno nie jest to roślina pierwszego wyboru na żywopłot w polskich warunkach. Pamiętajmy na przyszłość - to że teoretycznie laurowiśnia wschodnia powinna znieść mrozy do -20,6°C - nie znaczy, że możemy ją zimą pozostawić bez osłony. Jedna noc i większy mróz może zakończyć jej egzystencję. Jeśli ktoś zainwestował w obsadzenie całego ogrodzenia to straty będą olbrzymie. Dokonując wyboru laurowiśni na żywopłot szukajmy najbardziej mrozoodpornych odmian.

Jeszcze gorzej jest z laurowiśnią iberyjską (Prunus lusitanica) - zyskującą na popularności kuzynką laurowiśni wschodniej, którą reklamuje się jako bardziej odporną na masze mrozy. Zobaczcie to duże drzewko pozostawione bez okrycia. Ta zima pokazała, jak to z tą odpornością jest naprawdę. Przed zimą gałązki były pełne liści.

Czereśnia, która nie owocuje

Jeśli chcemy posadzić drzewo czereśni (Prunus avium), w mieście, w pobliżu miejsc użyteczności publicznej to najlepiej wybrać odmianę 'Plena' (Prunus avium 'Plena'), która "nie brudzi", czyli nie zawiązuje owoców. Tak, jest taka odmiana i wiem, że może to wydawać się dziwne - po co nie mieć smacznych owoców? Czasami owoce przeszkadzają. Brudzą, przyciągają osy i inne owady żądlące. Jest problem, kto ma sprzątać te opadłe owoce. Wyobraźmy sobie teren szkoły czy przedszkola. Odmiana nieowocująca się sprawdzi dużo lepiej.

Czereśnia 'Plena' to śliczne, duże drzewo kwitnące niezwykle obficie. Rośnie nawet do 15 metrów i tworzy stożkową koronę. Kwiaty ma pełne, podwójne, śnieżnobiałe i dużo większe niż u owocowych czereśni. W pąku są różowawe. W czasie kwitnienia wyglądają jak z bajki. Po prostu cudo. Właśnie kwitnie.

Uważajcie na różny opisy w internecie - spotkałem się z informacjami, że 'Plena' owocuje. To powielana nieprawda. To jest odmiana sterylna. Ona nie owocuje!

Najwcześniej kwitnące różaneczniki

Postanowiłem zapoczątkować wpis, w którym będę zbierał gatunki najwcześniej kwitnących u nas różaneczników (Rhododendron). Chodzi o takie marcowo-kwietniowe kwitnienia, zanim cała masa innych różaneczników zakwitnie w naszych ogrodach. 

Na początek ten najbardziej kojarzący się z wczesnym kwitnieniem - różanecznik dahurski (Rhododendron dauricum). To krzew o rozłożystym pokroju, szerokości do 1,5 metra, młode pędy łuskowate i owłosione. Liście grube i skórzaste, niektóre długo utrzymujące się, eliptyczne do owalnych, wierzchołek zaokrąglony, górna powierzchnia z krótko owłosionym nerwem głównym, poza tym nagie. Dolna powierzchnia gęsto łuskowata. Różanecznik dahurski ma zazwyczaj jaskraworóżowe, fioletowe kwiaty. Są pojedyncze, rozwijają się na końcach gałęzi, korona o otwartym, lejkowatym kształcie, wielkości 14–21 mm, zewnętrzna powierzchnia owłosiona. Liczba pręcików 10, zalążnia łuskowata, poza tym naga, wcięta poniżej słupka dziesiątkowego.

Pochodzi z Rosji, od wschodniej Syberii aż po Pacyfik, a także z północno-wschodniej Mongolii, północno-wschodnich Chin, Korei i Japonii. Jest jednym z najwcześniej kwitnących rododendronów, ukazując kwiaty zazwyczaj już w zimę, czasami nawet wtedy, gdy na ziemi leży śnieg, ale w niektórych latach pojawia się później.

Kolejny wcześniak to różanecznik Ledebour'a (Rhododendron ledebourii). On systematycznie uważany jest za odmianę różanecznika dahurskiego. Ma liście bardzo ciemnozielone, utrzymujące się przez zimę. Niedawno nadano mu odrębny status specyficzny, jako Rhododendron ledebourii, ponieważ zajmuje odrębny obszar w Ałtaju i wschodniej Syberii, gdzie nie pokrywa się z typowym Rhododendron dauricum. Dla mnie osobiście oba te krzewy wyglądały bardzo podobnie.

Trzeci, konkurujący o palmę pierwszeństwa w kwitnieniu różanecznik to różanecznik ostrokończysty (Rhododendron mucronulatum). On różni się od tych poprzednich tym, że gdy rozpoczyna kwitnienie to ma same pojedyncze, drobne liście. Pochodzi z Dalekiego Wschodu, porasta północne i wschodnie Chiny, Koreę oraz Japonię. Rośnie tam do 3 metrów wysokości. U nas osiąga maksymalnie 1,5 metra wysokości. 

Kwiaty ma różowawe, czasem nawet jaśniejsze z delikatnymi kropkami na górnym płatku. Są dzwonkowate o średnicy ok. 4 cm, składają się z 5 płatków i 10 ciemnopurpurowych pręcików. Zebrane są pojedynczo lub po 3-6 sztuk na wierzchołkach pędów. Liście eliptyczne do delikatnie lancetowatych, cienkie, zakończone małym, ostrym wyrostkiem. Właśnie od tego ostrego zakończenia pochodzi jego nazwa. Czasami brzmi ona ostrokrzew kończystolistny. Jesienią większość liści opada, i tylko nieliczne pozostają na zimę. W Polsce na zimę traci wszystkie liście.

Choina chińska

Choina chińska (Tsuga chinensis) to jedna z większych rzadkości, jakie dotychczas prezentowałem. Myślę, że w Polsce rośnie jej tylko kilka drzewek. A co ciekawe jest ona w pełni mrozoodporna. Po tej mroźnej zimie nie stwierdziłem na niej żadnych uszczerbków. To kolejna śliczna roślina zimozielona, którą warto zdobyć do ogrodu.

Drzewo to pochodzi z Chin i dorasta tam do 25 metrów wysokości. U nas jest dużo niższe - myślę że dorośnie do 6-8 metrów. Młode pędy ma jasnobrązowe, drobno owłosione, zwłaszcza w rowkach. Igły ułożone są grzebieniasto, mają do około 9 mm długości, są całobrzegie (drobno ząbkowane u sadzonek), równoległoboczne, lekko karbowane na wierzchołku, z dwoma jasnymi paskami szparkowymi na spodzie. Szyszki szerokojajowate z jasnobrązowymi, lśniącymi, niemal okrągłymi łuskami. Choina chińska szyszkuje bardzo obficie już w kilka lat po posadzeniu.

Tak wygląda teraz na początku kwietnia:

Kwitnie olcha sercowata

Kilka tygodni po kwitnieniu najpopularniejszej w Polsce olszy czarnej (Alnus glutinosa) kwitnie teraz olcha sercowata (Alnus cordata). To ta olcha z największymi szyszkowatymi owocami. Jej kwiaty męskie, tzw. kotki: długie, wąskie, zwisające, o barwie żółtozielonobrązowej. Są nieco większe od kotek olchy czarnej. Powstają już jesienią poprzedniego roku, jako zielonkawe, zwisające twory. Wiosną rosną, wydłużają się, żółkną i otwierając się pylą. Kwiaty żeńskie są mniejsze, niepozorne, różowoczerwonawe - przypominają małe szyszeczki. Są większe niż u olszy czarnej i łatwiej je dostrzec. To z nich powstaną owoce.