środa, 11 marca 2026

Olcha czarna kończy kwitnienie

Olcha czarna (Alnus glutinosa) kwitnie w zależności od sprzyjającej aury już z początkiem lutego. W tym roku zaczęła później. Kwitnienie następuje przed rozwojem liści. Ponieważ jest drzewem jednopiennym - podobnie jak leszczyna - to na tej samej roślinie spotkamy kwiatostany męskie i żeńskie. Męskie to te długie, zwisające kotki. One bardzo alergizują i pylą na żółto. Żeńskie to te małe, purpurowe szyszeczki, z których później uformułują się zielone, bardzo specyficzne dla tego rodzaju drzew, owoce. 

 Zobaczcie, jak udało mi się zajrzeć do wnętrza takiego męskiego kwiatostanu i co on zawiera:

Olsza czarna - kwitnienie

Olsza czarna - kwitnienie

Olsza czarna - kwitnienie

Olsza czarna - kwitnienie

Olsza czarna - kwitnienie

Olsza czarna - kwitnienie

Olsza czarna - kwitnienie

Olsza czarna - kwitnienie

sobota, 7 marca 2026

Pyli leszczyna pospolita - uwaga alergicy

W tym roku nieco później, ale właśnie zaczęło się kwitnienie leszczyny pospolitej (Corylus avellana). W końcu to jeden z pierwszych symptomów nadchodzącej wiosny. Długie, zwisające kotki zółtosłomkowej barwy to kwiatostany męskie. To one wytwarzają znaczne ilości alergizującego pyłku, który jest przenoszony przez wiatr. Kwiaty żeńskie to małe, purpurowe znamiona słupków wysuwające się z pąków. Na zdjęciach ładnie widać różnice między kwiatami, a ponieważ leszczyna pospolita jest gatunkiem jednopiennym, to oznacza, że na tym samym drzewie/krzewie występują zarówno kwiaty męskie i żeńskie. 

Na pierwszych zdjęciach udało mi się ładnie uchwycić unoszący się pyłek.

Kwitnie leszczyna pospolita

Kwitnie leszczyna pospolita

Kwitnie leszczyna pospolita

Kwitnie leszczyna pospolita

Kwitnie leszczyna pospolita

Kwitnie leszczyna pospolita

Kwitnie leszczyna pospolita

Kwitnie leszczyna pospolita

Kwitnie leszczyna pospolita

Kwitnie leszczyna pospolita

Kwitnie leszczyna pospolita

czwartek, 5 marca 2026

Kotki wierzbowe - wiosna już jest opóźniona

Patrząc na zdjęcia z poprzednich lat już widzę opóźnienie wiosenne. Myślę, że z grubsza można je szacować na dobre 2 tygodnie. Zobaczcie na te kotki - to wierzba iwa. Dopiero powolutku rozpoczyna się pierwszy etap kwitnienia. Pąki się ledwo co otwierają.

Taki stan tej wierzby w latach poprzednich obserwowałem już w końcówce lutego. Co będzie dalej? Czy wiosna przyspieszy? Obserwujemy.

Bazie wierzbowe

Bazie wierzbowe

Bazie wierzbowe

Bazie wierzbowe

Bazie wierzbowe

Bazie wierzbowe

Bazie wierzbowe

sobota, 14 lutego 2026

Arboretum Wirty

Arboretum Wirty to najstarsze leśne arboretum w Polsce. Miejsce jest dość słabo rozpropagowane, a moim zdaniem zasługuje na większe uznanie, bo można tam znaleźć wiele ciekawych i rzadko spotykanych w Polsce gatunków i odmian drzew i krzewów. Rośnie tu dla przykładu jedyny w Polsce przedstawiciel gatunku - orzech pośredni. Miejsce to zajmuje około 70 hektarów i składa się z dwóch części: parkowej i leśnej i jest reprezentowane przez ponad 830 gatunków i odmian drzew i krzewów. Arboretum leży dość blisko autostrady A1, pod Starogardem Gdańskim.

Arboretum Wirty

Arboretum Wirty

Arboretum Wirty

Arboretum Wirty

Arboretum Wirty

Arboretum Wirty

Arboretum Wirty

Arboretum Wirty

wtorek, 3 lutego 2026

Europejskie Drzewo Roku 2026 - wystartował Konkurs Tree of the Year – Europe

Wystartowała 16 edycja Konkursu Europejskie Drzewo RokuW konkursie poszukiwane są drzewa o najciekawszych historiach – w tym roku publiczność może wybierać spośród 12 wyjątkowych drzew wyłonionych w eliminacjach krajowych. Oficjalne głosowanie już się rozpoczęło, a głosować można na stronie https://www.treeoftheyear.org/vote/crooked-tree.

Głosowanie online trwa od 2 do 22 lutego. W ostatnim tygodniu głosowanie wstępne będzie ukryte, więc ostateczny zwycięzca pozostanie tajemnicą aż do oficjalnej ceremonii wręczenia nagród. Głosowanie będzie tajne od 16 lutego od godziny 00:00, a aktualna liczba głosów będzie ukryta do zakończenia głosowania.

W tym roku organizatorzy wprowadzają nowy „system punktów drzewnych”, który ma zapewnić większą sprawiedliwość i równowagę w wynikach między krajami o różnej liczbie ludności: „Nowy system oznacza, że ​​całkowite wsparcie dla każdego drzewa jest dostosowywane proporcjonalnie do liczby ludności danego kraju, zapewniając uczciwą konkurencję między wszystkimi krajami, dużymi i małymi” – mówił Petr Skřivánek, koordynator konkursu. Kolejną nowością jest to, że w okresie od 2 do 15 lutego drzewa będą wyświetlane w kolejności rankingowej, a liczba punktów drzewnych pojawi się dopiero po oddaniu głosu i zaakceptowaniu plików cookie. 

Każdy uczestnik może oddać dwa głosy na wybrane drzewa spośród wszystkich europejskich finalistów.

Konkurs Europejskie Drzewo Roku 2025 - Wiąz Krzywe Drzewo
Wiąz Krzywe Drzewo z Szydłowca, fot. Krzysztof Karpiński

Polskę w międzynarodowej rywalizacji o tytuł European Tree of the Year reprezentuje Krzywe Drzewo - ponad 110-letni wiąz szypułkowy (Ulmus laevis) malowniczo położony na wyspie otoczonej fosą, tuż obok Szydłowieckiego Centrum Kultury - Zamek Szydłowieckich i Radziwiłłów. Krzywe Drzewo otrzymało tytuł Polskiego Drzewa Roku 2025 - konkurs ten organizuje Klub Gaja. Wiąz ten jest uroczo pochylony i wygląda, jakby z czułością i w skupieniu zaglądał w swoje odbicie. Dla wielu mieszkańców Szydłowca Krzywe Drzewo to coś znacznie więcej niż przyrodnicza ciekawostka. Wiąz ten ma 14 metrów wysokości i 227 cm w obwodzie.

Konkurs Europejskie Drzewo Roku 2025 - Wiąz Krzywe Drzewo
Wiąz Krzywe Drzewo - fot. Krzysztof Karpiński

Z jakimi drzewami konkuruje nasz krzywy wiąz?

W konkursie bierze udział dwanaście drzew z całej Europy, każde z nich z wyjątkową historią i zakorzenione w troskliwej społeczności. Krzywe Drzewo z Szydłowca ma następujących 11 konkurentów:

  • tysiącletni dąb szypułkowy (Quercus robur) Księcia Ulryka, jeden z najstarszych w Republice Czeskiej;
  • odporna na trudy stara dzika jabłoń (Malus sylvestris) ze Słowacji, kwitnąca na wysokości 860 metrów pomimo surowej pogody;
  • chorwacki dąb omszony (Quercus pubescens) Kostrena, stojący jak strażnik przy drzwiach tamtejszej szkoły;
  • portugalski cyprys meksykański (Hesperocyparis lusitanica) Runa, posadzony w latach 50. XX wieku, jest symbolem życia na wsi;
  • japoński perełkowiec - sofora (Styphnolobium japonicum) z ukraińskiego Chronomorska, świadek wojny i symbol odporności życia;
  • węgierskie Drzewo Wspomnień - platan klonolistny (Platanus x acerifolia), który łączy przeszłość z teraźniejszością;
  • reprezentująca Łotwę najgrubsza lipa drobnolistna (Tilia cordata) w krajach bałtyckich zwana Lipą Ofiarna;
  • 160-letni mamutowiec olbrzymi (Sequoiadendron giganteum) w Parku Abrahama Ledeboera w Enschede - najstarszy przedstawiciel tego gatunku w Holandii; 
  • dąb szypułkowy (Quercus robur) Laukiai z Litwy cicho jednoczy społeczności;
  • jesion wyniosły (Fraxinus excelsior) Argyle Street z Wielkiej Brytanii, który przetrwał zapędy wiktoriańskiego przemysłu, Clydeside Blitz, przebudowę i zamieranie jesionów;  
  • starożytny francuski miłorząb dwuklapowy (Ginkgo biloba) Saint-Hilaire, który zachwyca odwiedzających swoim złotym jesiennym baldachimem przebarwień. 
     

Zachęcam do głosowania na naszego przedstawiciela!

Tak wyglądają jego konkurenci w Konkursie na Europejskie Drzewo Roku 2026:

Konkurs Europejskie Drzewo Roku 2025 - Oak of Laukiai
Dąb Laukiai

Konkurs Europejskie Drzewo Roku 2025 - Old Wild Apple Tree
Dzika jabłoń

Konkurs Europejskie Drzewo Roku 2025 - Linden of Sacrifice
Lipa Ofiarna

Konkurs Europejskie Drzewo Roku 2025 - Cedro de Runa
Cyprys meksykański Runa

Konkurs Europejskie Drzewo Roku 2025 - Oak of Prince Ulrich
Dąb Prince Ulrich

Konkurs Europejskie Drzewo Roku 2025 - Kostrena Oak Tree
Dąb Kostrena

Konkurs Europejskie Drzewo Roku 2025 - Tree of Memories
Platan Wspomnień

Konkurs Europejskie Drzewo Roku 2025 - Ancient Ginkgo of St-Hilaire
Miłorząb Saint-Hilaire

Konkurs Europejskie Drzewo Roku 2025 - Ledeboerpark Giant Sequoia
Mamutowiec olbrzymi Ledeboerpark

Konkurs Europejskie Drzewo Roku 2025 - Argyle Street Ash
Jesion z Argyle Street

Konkurs Europejskie Drzewo Roku 2025 - Sophora from Prymorsky park
Perełkowiec z Prymorskiego Parku

niedziela, 1 lutego 2026

Park Dittricha w Żyrardowie zimą

Weekend mroźny ale za to słoneczny postanowiłem spędzić z naszym pięknym parku. Park Dittricha w Żyrardowie został założony w drugiej połowie XIX wieku (z grubsza prace rozpoczęły się po 1880) na potrzeby Karola Augusta Dittricha - syna prezesa towarzystwa akcyjnego zakładów żyrardowskich. Zaprojektowany został jako otoczenie reprezentacyjnej Willi Ditrichów przez Karola Sparmana (projektant parku Potulickich w Pruszkowie) ogrodnika z Warszawskiego Ogrodu Botanicznego. Park powstał w stylu krajobrazowo-naturalistycznym.

Dziś Park Dittricha zajmuje powierzchnię 5,8 hektara. Wtopiony został w naturalną ukształtowanie terenu doliny rzeki Pisi wykorzystując i podkreślając jej naturalne walory. Rzeźba terenu parku jest łagodna. Naturalna sieć wodna została rozbudowana o jaz spiętrzający wodę. Kanał, który doprowadza wodę, która kiedyś była technologicznie niezbędną do funkcjonowania fabryki lniarskiej, umiejętnie został wtopiony w założenia parkowe oraz elementy pełniące funkcję czysto dekoracyjne. Dwa kanały rozprowadzające wodę, wysepki, źródło fontanny, całość wzbogacono drobną architekturą ogrodową, pobudowano wiele mostków na sieciach wodnych, ustawiono sztuczne skały wzdłuż cieków i na wzgórzach oraz altanę. Usypano sztuczne wzgórza - będące zimą atrakcją dla młodych saneczkarzy. 

Głównym punktem parku jest Willa Karola Ditricha (obecnie siedziba Muzeum Mazowsza Zachodniego w Żyrardowie) zbudowana w stylu neorenesansowym. Usytuowano ją w części wschodniej parku. Główna oś rezydencjonalna założenia parkowego zaczyna się ozdobna bramą usytuowaną na wprost wejścia frontowego do willi podkreślonym dwoma dębami szypułkowymi w odmianie kolumnowej 'Fastigiata'. Dalej przebiega przez nieistniejący już eliptyczny podjazd i następnie przez budynek wilii co podkreślone zostało jego architekturą i zdobieniem. Kontynuacją osi jest symetryczny ogród - tak zwany salon ogrodowy. W naszych czasach wzbogacony został on amfiteatrem - niegdyś była to część reprezentacyjna, a także wypoczynkowa. Obecnie pełni podobną funkcję - jest między innymi miejscem kameralnych imprez kulturalnych czy projekcji kina letniego. Druga część, położona na zachód od tej reprezentacyjnej, to fragment naturalistyczny wykorzystujący efektywnie zastałą rzeźbę terenu i tamtejszą zieleń. Część 3 parku, obecnie nie istnieje w dzisiejszych granicach parku, to część położona najbardziej na zachód za korytem rzeki Pis wzdłuż ulicy Żeromskiego. Była tam zlokalizowana część gospodarcza założenia parkowego, oranżeria, szklarnie, sad, uprawy owocowo-warzywne oraz mieszkania ogrodnika opiekującego się parkiem. 

Park Dittricha w Żyrardowie zimą

Park Dittricha w Żyrardowie zimą

Park Dittricha w Żyrardowie zimą

Park Dittricha w Żyrardowie zimą

Park Dittricha w Żyrardowie zimą