Bez czarny 'Linearis'

Zawsze bardzo duże zdziwienie wywołują u mnie odmiany drzew i krzewów o zredukowanej blaszce liściowej. Ciekawie taka roślina wygląda, a żeby ją rozpoznać trzeba popatrzeć uważnie na pędy i pąki. No, czasami jest łatwiej w czasie kwitnienia. Tak miałem, gdy pierwszy raz natknąłem się na bez czarny 'Linearis' (Sambucus nigra 'Linearis'). Widać było od razu, że to bez czarny - jedynie trzeba było znaleźć nazwę odmiany o zredukowanych, wąskich, nitkowatych liściach o kształcie dziwnych, cienkich wypustek. Przypominał mi on nieco karaganę syberyjską 'Walker'. Oczywiście tylko z formy liści składających się jedynie z trzonu i nerwu głównego - korona, pokrój i pąki tych roślin to inna bajka.

Bez czarny 'Linearis'

Bez czarny 'Linearis' jest bardzo rzadko spotykany u nas. Pokrojem przypomina typowy gatunek. Jednak ma dużo luźniejszą formę. Brak typowych liści sprawa wrażenie, że roślina została zaatakowana przez jakiego szkodnika. Co ciekawe odmiana ta kwitnie i owocuje. Jednak kwitnienie jest bardzo skąpe. Zazwyczaj ogranicza się do kilku kwiatostanów na całą roślinę. Jako mała i niewysoka roślina idealnie nadaje się do ogrodów kolekcjonerów drzew i krzewów jako soliter.

Dereń Ortona 'Venus'

Derenie Ortona (Cornus × elwinortonii) to pokaz ludzkich możliwości. Powstały sztucznie jako mieszańce dwóch pięknych dereni - derenia kousa (Cornus kousa) i nieznanego u nas, nieodpornego na mrozy derenia Nuttalla (Cornus nuttallii). Jednym z nich jest dereń 'Venus', oznaczany jako ‘KN30–8’ powstały jako krzyżówka wsteczna w wyniku zapylenia matecznego nasienia Cornus × elwinortonii (Cornus kousa subsp. chinensis × Cornus nuttallii ‘Goldspot’) z dereniem kousa ‘Rosea’. Krzyżówka wykonana była w czerwcu 1983 roku. Krzyżówki dokonał profesor Elwin Orton na Uniwersytecie Rutgersa w USA. 

Mieszaniec ten uważany jest przez wielu za jedną z najbardziej spektakularnych odmian kwitnących, jakie kiedykolwiek wyprodukowano. Dereń 'Venus' ma ogromne, kremowobiałe podsadki rozmiaru ok. 15 cm średnicy, które z czasem są wręcz krystalicznie białe. W szczycie kwitnienia drzewa mogą być niemal całkowicie pokryte białym kwieciem dając prześliczny akcent w ogrodzie. Błyszczące, zielone liście pięknie wybarwiają się jesienią. 

Odmiana cechuje się dużą odpornością na choroby i suszę, a dodatkowo wytrzymałością na mrozy. To jest dopiero bajkowe drzewko, które rośnie góra do 5 metrów wysokości i 3 metrów szerokości. Idealne do małych ogrodów.

Jesion pensylwański ’Dr Józef Rokosza’

Jesion pensylwański (Fraxinus pennsylvanica) ’Dr Józef Rokosza’ to odmiana nieco przypominająca odmianę 'Argenteomarginata', cechująca się dwubarwnymi liśćmi - zielonymi we wnętrzu i białym obrzeżeniem. U Dr. Józefa Rokoszy mamy jednak białe upstrzenie oraz białe przyprószenia, szczególnie wiosną. Pod koniec sezonu wiele liści zielenieje, a biała barwa zmienia się w kolor jasnozielony.

Odmiana ta znaleziona została pod koniec lat 90. ubiegłego wieku na skwerze przy ulicy Dobrej w Warszawie przez doktora Józefa Rokoszę. Odmiana kwitnie i owocuje. Rozmnożona, nazwana i wprowadzona do uprawy została w 2011 roku przez szkółki Joanny i Bronisława Szmit z Pęchcina pod Ciechanowem. 

Józef Rokosza był miłośnikiem drzew, wybitnym dendrologiem, a przede wszystkim pedagogiem akademickim. Żył w latach 1928 – 2020. Przez 65 lat związany był z warszawską SGGW i architekturą krajobrazu. 29 kwietnia 2025 roku na terenie starego kampusu Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego odbyła się uroczystość odsłonięcia tablicy upamiętniającej dr. Józefa Rokoszę. Dodatkowo SGGW uczciła pamięć tego cenionego wykładowcy, nadając imię "Józef" jednemu z okazałych dębów na ursynowskim kampusie uczelni.

Trzmielina oskrzydlona i trzmielina korkowa pod koniec maja

Opisałem już kiedyś różnice między tymi 2 trzmielinami, które mają bardzo podobne - listewkowe pędy. Jednakże, gdy zestawimy obok siebie te rośliny to już będzie widać dużo różnic. Najważniejsza chyba, ale niezauważalna, gdy się chce rozpoznać je poprzez aplikacje czy wyszukując obrazem, to różnica w porze kwitnienia. Trzmielina oskrzydlona (Euonymus alatus) kończy już powoli kwitnienie, które trwało od połowy maja, a tym czasem trzmielina korkowa (Euonymus phellomanus) jeszcze ma kwiaty w pąkach i zakwitnie dopiero gdzieś za tydzień. U wielu roślin, w tym drzew, właśnie czas rozpoczęcia kwitnienia, czy rozwoju liści albo początku ich przebarwień bardzo ułatwia rozpoznanie. 

Tak wygląda teraz końcówka kwitnienia u trzmieliny oskrzydlonej:

A tak wyglądały pąki kwiatowe trzmieliny oskrzydlonej pod koniec kwietnia:

Tak natomiast tak wyglądają teraz pąki kwiatowe trzmieliny korkowej, drzewko jest przed kwitnieniem jeszcze:

A tak wyglądały pędy trzmieliny korkowej pod koniec kwietnia:

Oba gatunki tych trzmielin są w zupełnie różnych fazach rozwoju teraz.