Lipa drobnolistna 'Raciborski'

Dziś kolejny rarytasik na moim blogu - lipa drobnolistna 'Raciborski' (Tilia cordata 'Raciborski'). Prawdziwa perełka dla kolekcjonerów drzew i miłośników ogrodów. Bardzo rzadko spotykana odmiana lipy drobnolistnej polskiego pochodzenia o charakterystycznych, marmurkowych, białokremowo nakrapianych liściach. Liście nieco inne niż u gatunku. Są nieregularnie powyginane z różnymi deformacjami i posiadają dłuższy, bardziej wyciągnięty wierzchołek.

Prof. Marian Raciborski (1863-1917) był wybitnym botanikiem. Studiował nauki przyrodnicze i medycynę na Uniwersytecie Jagiellońskim. Po zakończeniu studiów został adiunktem w Ogrodzie Botanicznym w Krakowie. Od 1909 r. profesor botaniki Uniwersytetu Lwowskiego, organizator Instytutu Biologiczno-Botanicznego uniwersytetu. Od 1912 r. profesor botaniki na Uniwersytecie Jagiellońskim. Od 1983 roku jego imię nosi Górski Ogród Botaniczny w Zakopanem.

Lipa drobnolistna 'Raciborski' wyrasta w małe drzewa, niższe niż typowy gatunek. Cechuje się powolnym wzrostem. Rozmiar zależy od wysokości podkładki, na której drzewo zostało zaszczepione.

Spotkał ktoś gdzie tę odmianę?

Popiersie Mariana Raciborskiego w Ogrodzie Botanicznym w Krakowie

Szyszki sosny plamistokorej

Opisałem już kiedyś piękną korowinę sosny plamistokorej (Pinus bungeana). Ostatnio udało mi się spotkać takie drzewo obradzające w szyszki. Jej szyszki nasienne są umieszczone na krótkim ogonku. Mają jajowaty kształt. Zobaczcie na łuski. One są charakterystycznie zakończone zakrzywionym, trójkątnym kolcem. Na razie szyszki są jeszcze zielone, ale z czasem dojrzeją i staną się brązowe. Osiągną długość 7 cm. Zawierają nasiona opatrzone luźno umocowanym skrzydełkiem. Nasiona są jadalne i mają zastosowania w tradycyjnej medycynie chińskiej.

Jak wygląda liść dębu szypułkowego i dębu bezszypułkowego

Dwa dość podobne, ale tylko z pozoru, do siebie dęby - dąb szypułkowy (Quercus robur) i dąb bezszypułkowy (Quercus petraea) sprawiają trudności w ich rozróżnieniu w przypadku, gdy nie widać owoców. Ich liście wydają się podobne. Jednak, jak się je ułoży obok siebie to dobrze widać różnice.

Liście dębu szypułkowego są odwrotnie jajowate, mają średnią długość 7-14 cm i są głęboko wcięte na 4 do 7 par zaokrąglonych klap. Ich charakterystyczną cechą jest asymetryczna, sercowata nasada z wyraźnymi „uszkami” oraz osadzenie na bardzo krótkim ogonku. Blaszka liściowa przy ogonku jest wyraźnie wycięta. Jak widać na skanach są rzadziej unerwione. Liście są nieco skórzaste, ciemnozielone na wierzchu i nieco jaśniejsze od spodu. Na zdjęciu jest po prawej stronie.

Liść dębu bezszypułkowego jest eliptyczny lub odwrotnie jajowaty, osiąga do 10-12 cm długości. Ma od 5 do 9 par zaokrąglonych klap i zwęża się klinowato ku nasadzie. Nie ma tzw. "uszek" przy ogonku. Z wierzchu jest ciemnozielony i błyszczący, a od spodu jaśniejszy i czasami delikatnie owłosiony na nerwach. Jest bardziej unerwiony, bo ma więcej klap. Kolejną cechą kluczową, która odróżnia go od dębu szypułkowego, jest wyraźny ogonek liściowy o długości do 2,5 cm. Na zdjęciu jest po lewej stronie.

Bukan chilijski, antarktyczny

Gdy pierwszy raz czytałem kiedyś o bukanie to nie sądziłem, że spotkam go w Polsce. Przecież bukany występują na południowej półkuli od Nowej Gwinei, poprzez wschodnią Australię, Nową Zelandię po południową część Ameryki Południowej. Nazywane są tam notofagusami. Jednak bukan chilijski (Nothofagus antarctica) dość dobrze sobie u nas radzi, a jego ojczyzną są tereny od Ziemi Ognistej aż po Chile. Szmat drogi od nas. Aczkolwiek za młodu trzeba uważać i zabezpieczyć roślinę przed mrozami. Najlepiej bukana posadzić na słonecznym stanowisku. Przez to, że posiada malutkie (3 cm długości), nieregularnie karbowane, ząbkowane liście o pofalowanym brzegu, bardzo gęsto ułożone na gałązkach i dość wolno rośnie, to drzewko wygląda malowniczo. U nas osiąga góra do 6 metrów wysokości, częściej dużo niżej rosnąc w formie krzewiastej. W Chile można spotkać nawet 35 metrowe okazy tego drzewa.

Spotkałem go już w kilku ogrodach botanicznych, jak i w dużych miastach wśród nasadzeń zieleni miejskiej. Nie udało mi się natknąć na jego kwitnienie.

Topoola biała, osika i szara - porównanie liści

Dziś poradnikowy wpis o różnicach liści na pozór podobnych do siebie 3 topól - topli białej, topoli osiki i topli szarej. Zacznijmy od systematyki. Topola szara (Populus × canescens) to mieszaniec powstały ze skrzyżowania topoli osiki (Populus tremula) z topolą białą (Populus alba). 

Osika - w środku na zdjęciu - ma liście okrągławe i nierówno ząbkowane. Młode listki są pokryte szarym kutnerem, który szybko zanika. Teraz w lipcu już go nie ma. 

Topola biała (po lewej na zdjęciu) ten biały kutner ma bardzo widoczny. Jest od ogonka po całą spodnią stronę liścia. Co istotne ona ma liście o kilku kształtach - zarówno okrągławe ale także i takie 3–5 klapowe, ale żeby nie mieszać nie zamieszczam ich tu na zdjęciach. 

Po prawej stronie jest nasz szary mieszaniec. Szary, bo ma szarawą korowinę ale tu dziś skupiam się tylko na liściach. One są najbardziej okrągławe i bardzo delikatnie ząbkowane. Nazywa to się brzegiem zatokowym. Trafiają się też liście klapowane ale jak na mieszańca przystało klapy nie są tak widoczne jak u topoli białej. Liście także za młodu pokryte szarym kutnerem, który potem zanika. Później niż u osiki ale zanika. I najważniejszy aspekt - liście są długoogonkowe.

Jeszcze jedna sprawa - zdjęcia obazują losowe liście tych drzew. Nie zwracajcie uwagę na ich rozmiary. Każda z tych topól potrafi miec liście większych rozmiarów. To kwesta wieku, stanowiska i umiejscowienia na różnych wysokościach drzewa.

Lipa żółknąca, lipa kwietna kończy kwitnienie

Dziś pokażę kolejną z mieszańcowych lip. Lipa żółknąca, lipa kwietna (Tilia ×flavescens 'Floribunda', Tilia ×floribunda) jest naturalną krzyżówką lipy drobnolistnej (Tilia cordata) oraz lipy amerykańskiej (Tilia americana). I też kolejny raz zasygnalizuję, jak istotną cechą ułatwiająca rozpoznawanie drzew jest termin kwitnienia. Większość popularnych lip już przekwitła i zawiązuje owoce. Jeśli spotkacie teraz jakąś kwitnącą lipę o średniej wielkości liściach to duża szansa, że jest to właśnie lipa żółknąca. Jako, że lipa drobnolistna kwitnie 2 tygodnie później od lipy szerokolistnej to u lip mieszańcowych ten porządek jest także zachowany. Lipa żółknąca kwitnie później od lipy wiedeńskiej, którą przedstawiłem pod koniec czerwca. W centrum Polski to kwitnienie dobiega już końca.

Drzewo osiąga dość duże rozmiary. Posiada sercowate liście o ząbkowanym brzegu, zarówno małych jak i dużych rozmiarów. Rozpoznanie ułatwiają kształt liścia i gwiaździste włoski pod spodem. Myślę, że teraz łatwiej będzie ją zidentyfikować.

Robinia akacjowa odmiana pogięta

Można się zdziwić, ile robinia akacjowa (Robinia pseudoacacia) posiada dekoracyjnych odmian. Pokazałem już jej odmianę jednolistkową, złocistą i parasolowatą. Teraz czas na odmianę pogiętą, czyli 'Tortuosa'. Pogiętą, gdyż posiada bardzo oryginalne, spiralnie poskręcane pędy i gałęzie. One nieco przypominają korkociągi. Dodatkowo same liście też są nieco powyginane. Drzewo rośnie wolno ale potrafi dorosnąć do 8-10 metrów wysokości. Wygląda bardzo urokliwie, szczególnie zimą w stanie bezlistnym. 

Warto dodać, że odmiana 'Tortuosa' kwitnie i owocuje. Co prawda nie tak obficie jak typowy gatunek ale jednak owoce się pojawiają.