Patrząc na zdjęcia z poprzednich lat już widzę opóźnienie wiosenne. Myślę, że z grubsza można je szacować na dobre 2 tygodnie. Zobaczcie na te kotki - to wierzba iwa. Dopiero powolutku rozpoczyna się pierwszy etap kwitnienia. Pąki się ledwo co otwierają.
Taki stan tej wierzby w latach poprzednich obserwowałem już w końcówce lutego. Co będzie dalej? Czy wiosna przyspieszy? Obserwujemy.
Wielkanoc kojarzy nam się z baziami - wierzbowymi kotkami. Warto wiedzieć, że chodzi o kwiatostany wierzby iwy. Wierzba iwa natomiast to dwupienne drzewo. To oznacza, że na jednych drzewach mamy kwiaty tylko męskie, a na zupełnie innych drzewach tylko kwiatostany żeńskie. Męskie opadną, a żeńskie przekształcą się w owocostany i sypną białym puchem. Które są ładniejsze, które najczęściej dekorują koszyczki wielkanocne, które idą na palmy w Niedzielę Palmową? Te męskie. Te kolorowe z żółtymi pylnikami.
Spacerując w pobliżu łąk, rozlewisk, polan można się natknąć na drzewa iwy. One często rosną parami - męskie drzewo obok żeńskiego. Zobaczcie po lewej stronie żeńskie, po prawej męskie (już nieco przekwitłe i porażone mrozem):
Oto jak wyglądają kwiatostany żeńskie wierzby iwy:
I na koniec te najbardziej znane - kwiatostany męskie wierzby iwy:
Ma coś w sobie wierzba iwa takiego, że chce się przystanąć i popodziwiać. Teraz, gdy kończy kwitnienie, jak i miesiąc wcześniej, gdy wypuszczała swoje baźki. Iwy są wiosną widoczne z daleka. Zanim zakwitną magnolie, ich kwiaty są największe z drzew wcześnie kwitnących. Oto fotoefekty mojego podziwiania:
Zawsze pod koniec lutego i na początku marca przechadzam się po łąkach, wzdłuż rzek, zbiorników wodnych, przy stagnującej wodzie na polach, skrajem lasów i obserwuję kwitnienie wierzby iwy. Jakoś mam duży sentyment do jej kwiatostanów - potocznie bazie, baźki. Wiem, że są symbolem Niedzieli Palmowej i wierzono dawniej w ich moc uzdrawiania – po święceniu w Palmową Niedzielę łykano je, jako lek na różne choroby. Coś w tym było, gdyż udowodniono, że kora wierzby zawiera kwas salicylowy - substancja o podobnym działaniu, jak dzisiejsza aspiryna, która działa przeciwzapalnie i przeciwbólowo. Więc baźki wierzbowe pewnie też jakieś jej ilości zawierają.
Jakie znacie jeszcze wierzenia, co do baziek?
Drzewa najczęściej kojarzymy z okresem związanym z ich najpiękniejszymi epizodami. I tak lilaki (bzy) z majowym kwitnieniem, kasztanowce z maturami albo wrześniowym zbieraniem owoców i robieniem ludzików, magnolie z kwietniowym kwitnieniem, lipy ze zbieraniem kwiatostanów w lipcu, czereśnie z czerwcowym owocowaniem, oczary z zimowym kwitnieniem... I takich przykładów można podać bardzo dużo. Ale z drugiej strony, czy wiemy, co się z nimi dzieje w pozostałym okresie? Czy wiemy, jak kwitną dęby tworząc takie dorodne i duże żołędzie? Jak owocuje dawidia, która ma tak śliczne chusteczkowe kwiaty? Jak się przebarwiają czeremchy? Jakie pąki ma dereń?
Dziś taki lekki przykład z tego podwórka. Wierzba iwa to wczesnowiosenne bazie zwane kotkami. Stroiki na Wielkanoc. A jak wygląda teraz? Pięknie rdzewieją jej liście. Czasami żółkną i brązowieją - w tym roku jakby mniej. W każdym razie pięknie komponują się z nabrzmiałymi pączkami. Kilka ciepłych dni i te baźki by się otworzyły.
Warto poznać drzewa w różnych porach roku. Chociaż te popularne.
Wierzba iwa to wczesną wiosną prawdziwy rarytas dla miłośników drzew i krzewów. Jej kwiaty zwane kotkami i baziami początkowo są otoczone białym płaszczem włosków, który chroni ją przed mrozem. To w takiej postaci trafiają do naszych wazonów czy koszyczków - święconek. Następnie rosną do ok 5. centymetrów długości i prześlicznie zakwitają na żółto. To już wiosna.
