Cis Hunnewelliana

Dziś pokażę bardzo ciekawy gatunek cisu - hybrydę powstałą z połączenia cisu kanadyjskiego (Taxus canadensis) z cisem japońskim (Taxus cuspidata). To cis Hunnewelliana (Taxus x hunnewelliana) spotykany u nas tylko w kolekcjach. Ja go namierzyłem w Ogrodzie Botanicznym w Lublinie.

Cis Hunnewelliana

Po raz pierwszy został odkryty w Hunnewell Pinetum w Massachusetts. Ta hybryda jest ceniona ze względu na swoje walory ozdobne i ze względu na zwarty i gęsty pokrój. Cis Hunnewelliana jest znany ze swoich ciemnozielonych igieł, które mają nawet 2 cm długości. Igły ustawione są na pędach niemal grzebieniasto. Świeże, wiosenne przyrosty są złotożółte. Cis ten rośnie stosunkowo wolno, ostatecznie przyjmując stożkowaty lub owalny kształt, dzięki czemu nadaje się na żywopłoty, topiary lub jako roślina soliterowa w ogrodach. Jego wytrzymałość i tolerancja na cień i różne rodzaje gleby zwiększają jego atrakcyjność dla ogrodników.

Niestety roślina nie jest do końca odporna na wysokie mrozy. W pierwszych latach po posadzeniu warto chronić go od silnych, zimnych wiatrów i dużego mrozu.

Złocista odmiana olszy szarej

Czy zwykła olcha potrafi zaskoczyć? Zobaczcie odmianę 'Aurea' olszy szarej zwanej złocistą lub żółtolistną (Alnus incana 'Aurea'). Jej liście charakteryzują się intensywnie złocistożółtą barwą. Efekt wow jest widoczny szczególnie teraz - wiosną w czasie wytwarzania pierwszych liści. Zobaczcie, one mają nawet czerwonawe tony. Coś ślicznego. Dodatkowy urok stanowią młode pędy. Początkowo są żółte, a jesienią pomarańczowoczerwone.

Polecam, jako soliter do dużego ogrodu , bo olcha szara 'Aurea' to dość duże drzewo jest. Osiąga nawet 10-15 metrów wysokości. Rośnie powoli.

Odmiany lilaków (bzów)

Odwiedziłem w ostatnich latach wiele parków, arboretów i ogrodów botanicznych. Jeżdżę tam głównie po wiedzę, wyciszenie, tzw. ładowanie akumulatora oraz pomysły na aranżację ogrodu i wpisy blogowe. Robię setki kilometrów rocznie spacerując i fotografując drzewa i ich odmiany. 

Ostatnim z moich pomysłów było przygotowanie kolekcji odmian lilaka pospolitego (Syringa vulgaris). Czy jest ich dużo?

Odmiany lilaka pospolitego

Pierwszą odmianę uzyskaną w 1851 roku w Belgii i nazwano 'Louise Marie' na cześć królowej. Jednak na szerszą skalę uprawę odmian lilaka pospolitego rozpoczął w 1878 roku francuski ogrodnik Victor Lemoiné w Nancy. Na przełomie XIX i XX wieku uprawiano już kilkadziesiąt odmian lilaka pospolitego. W większości były wyhodowane właśnie przez Victora Lemoinéa i jego następców. Przez około 130 lat uprawy na drodze selekcji, mutacji i krzyżówek uzyskano około 2000 odmian lilaka pospolitego. Hodowlą lilaków zajmowano się później także w Niemczech, Holandii, Anglii, USA, Rosji, a także w Polsce. Wiele odmian nosi nazwy badaczy i hodowców w tych krajów. Aktualnie w krajowych szkółkach jest dostępnych do sprzedaży ok. 40 odmian lilaka pospolitego.

Największa w Polsce kolekcja lilaków znajduje się w arboretum w Kórniku. Zlokalizowana jest w tak zwanym Nowym Arboretum, które dostępne jest dla zwiedzających tylko w wybrane weekendy majowe. Kolekcja ta liczy już 250 gatunków i odmian i obejmuje ponad 1600 drzew i krzewów. Ciekawe kolekcje spotkałem także w Ogrodzie Botanicznym w Lublinie, Poznaniu, Łodzi, w arboretum w Powsinie czy w parku w Żelazowej Woli.

Wiele z odmian lilaka pospolitego jest trudno dostępnych w handlu, a większość z nich nie jest łatwo rozpoznać. Liczy się nie tylko sam kolor kwiatów ale również pąków, pora kwitnienia, rozmiar kwiatostanów i ich kąt nachylenia, czy zmiana koloru kwiatów w fazie kwitnienia. Czasami kolor się zmienia w zależności od gleby czy stanowiska.

Oto moja kolekcja zdjęć lilaka pospolitego:

Lipa srebrzysta z parku w Puławach została pomnikiem przyrody

Piękna i dostojna lipa srebrzysta (Tilia tomentosa), która rośnie na dziedzińcu Zespołu Rezydencjonalnego Ks. Czartoryskich w Puławach, pod koniec 2024 roku została ustanowiona pomnikiem przyrody. Lipa ta wyróżnia się wartościami przyrodniczymi oraz krajobrazowymi. Drzewo ma prawie 15 metrów wysokości. Znajduje się po lewej stronie od wejścia idąc w kierunku pałacu.

15 metrów wygląda może nie za dużo, jak na wielkie drzewa innych gatunków - dęby, daglezje czy platany. Warto też wspomnieć, że największa i najgrubsza lipa srebrzysta rośnie w Tyczynie pod Rzeszowem. Ma ok. 30 metrów wysokości. Wg Pacyniaka i książki "Najstarsze drzewa w Polsce" oceniona została na 288 lat w 1999 roku, a jej obwód wynosił 524 cm. Najświeższe pomiary z 2024 roku podają wynik 6,5 metra obwodu. Niemniej lipa z Puław też robi wrażenie - szczególnie na tle tak imponującego pałacu.

Jabłoń Siebolda kwitnie bardzo obficie

Nazwisko botanika Siebolda już nie raz pojawiało się na moim blogu. Tym razem będzie o jabłoni Siebolda (Malus sieboldii, Malus toringo). Spotkałem to drzewo w Ogrodzie Botanicznym w Lublinie. Wywarło na mnie ogromne wrażenie. Akurat trafiłem na jego kwitnienie, a drzewo miało ze 3,5 metra wysokości. Taki widok to była bajka.

Jabłoń Siebolda to gatunek wschodnioazjatyckich jabłoni o małych owocach i liściach z przynajmniej kilkoma klapami. Liście mogą wyglądać bardzo różnie w zależności od pory roku. Wszystkie liście, które są formowane w pąku, pojawiające się wiosną, są nieklapowane. Tylko liście, które rozwijają się w tym samym sezonie wegetacyjnym mogą być klapowane. Stąd liście klapowane są początkowo nieobecne, ale stają się bardziej widoczne w miarę upływu tygodni. Początkowo w czasie obfitego kwitnienia liści niemal nie widać.

Roślina zazwyczaj jest pokroju małego małego drzewka do 3-4 metrów wysokości lub wysokiego, rozgałęzionego krzewu, o nieco płaczącym pokroju. Jego białe kwiaty rozwijają się z różowych pąków, a jego owoce są żółte. Gdyby nie żółte owoce to można by jabłoń Siebolda pomylić z podobną jabłonią Sargenta o czerwonych owocach.

Jabłoń ta od dawien dawna jest uprawiana jako roślina ozdobna w Japonii i Chinach. Po raz pierwszy została opisany naukowo (jako jarząb!) w 1848 roku właśnie przez Philippa von Siebolda, który praktykował medycynę w Nagasaki w latach 20. XIX wieku. Jej wprowadzenie przez Siebolda do uprawy na Zachodzie, początkowo w Europie, jest umownie uznawane na 1856 rok. Do USA  (Arboretum Arnolda) wprowadził z Japonii już nie Siebold, a Sargent w 1882 roku. 

To jedna z piękniejszych jabłoni o małych owocach, do tego o specyficznej nie czerwonej, a żółtej barwie jabłuszek.

Czy judaszowiec kwitnie też na biało?

Judaszowiec jest coraz częstszym gościem w naszych ogrodach. Głównie sadzimy judaszowca kanadyjskiego (Cercis canadensis) w różnych odmianach. Rzadziej jest to judaszowiec południowy (Cercis siliquastrum) i judaszowiec chiński (Cercis chinensis). W social mediach wrzucane jest mnóstwo zdjęć z ich obfitego kwitnienia. Kwiaty są różowe. Coś wspaniałego.

Okazuje się, że spotyka się też odmianę/formę kwitnącą na biało, co może z daleka sugerować, że mamy do czynienia z robinią białą (grochodrzewem, akacją) albo z perełkowcem (szupinem). Ale przecież robinie i perełkowce kwitną nieco później i mają złożone liście. To jest judaszowiec południowy 'Alba'. Odmiana typowo kolekcjonerska. Bardzo rzadko spotykana w ogrodach. Kwiaty są trochę nietypowe o motylkowatym kształcie. Odmiana ta zawiązuje owoce i kwitnie bardzo obficie. Rewelacja.

Młode i stare owoce grujecznika japońskiego

Jak na obce, pochodzące z Japonii drzewo, grujecznik japoński (Cercidiphyllum japonicum) kwitnie dość wcześnie. Najczęściej z początkiem kwietnia. Teraz pod koniec miesiąca na żeńskich drzewach - grujecznik to roślina dwupienna - jedne drzewa są męskie, inne żeńskie - rozwijają się powoli małe owoce.Wyglądają jak niebieskozielone mini fasolki w postaci zakrzywionych strączków. Poprawnie takie owoce nazywa się mieszkami. Osiągają one góra 2 cm długości. 

Natomiast, jak się dobrze przyjrzeć gałązkom to zauważyć można zarówno młode, jak i stare owoce. Tak, owoce grujecznika wiszą przez całą zimę aż do wiosny. Nie opadają jesienią. Dobrze widać, jak te stare mieszki są pootwierane - nasiona już się z nich wysypały. Same roczne mieszki natomiast mocno pociemniały.