poniedziałek, 7 grudnia 2020

Platan zachodni

Platany, które spotykamy w naszych parkach, a ostatnio też przy dużych alejach ulicznych, to platany klonolistne. Platan klonolistny to mieszaniec platana zachodniego (pochodzącego z Ameryki Północnej - głównie wschodnie wybrzeże USA) oraz platana wschodniego (pochodzącego z Pd.-Wsch. Europy i Pd.-Zach. Azji). Jest z nich najbardziej mrozoodporny i dlatego najlepiej się u nas zadomowił.

Platan zachodni jest mniej mrozoodporny, ale ponieważ klimat się ociepla, to coraz częściej spotyka się próby jego nasadzeń w naszym kraju. Ma to miejsce głównie w Polsce Zachodniej. Jeden taki wiekowy platan zachodni rośnie w Powsinie (centrum Polski) i ma się dobrze. Nie straszne mu były w dorosłym wieku sędziwe zimy lat 70-90. Zatem można uznać, że zakres jego stanowisk się rozszerza.

Platan zachodni ma dużo brzydszą korowinę. Na starych gałęziach nie łuszczy się tak wężowato, jak u platana klonolistnego. Przypomina bardziej korę jawora z charakterystycznymi kafelkowatymi żłobieniami. Na młodszych gałązkach kora się natomiast tylko delikatnie łuszczy ale bardziej wygląda to, jak porostowe narośla niż typowe łuszczenie, jak u klonolistnego.

Liście też są inne. 3-5.klapowe ale płycej klapowane. Są większe, a przy ogonku obie strony blaszki liściowej charakterystycznie zachodzą na siebie. Zupełnie nie przypominają liści klona zwyczajnego.

Osiąga bardzo duże rozmiary: 40-50 metrów wysokości. Nadaje się tylko do dużych parków. Nie zawiązuje, aż tylu owoców, co platan klonolistny. Jesienią nie widać ich na drzewach.

Platan zachodni

Platan zachodni

Platan zachodni

Platan zachodni

Platan zachodni

Platan zachodni

Platan zachodni

sobota, 5 grudnia 2020

Czym się różni żywotnik zachodni od żywotnika wschodniego

Późna jesień to dobra pora na pokazanie różnic między żywotnikiem zachodnim (bardzo popularnym u nas do obsadzania terenów wokół działki i tworzenia żywopłotów) a żywotnikiem wschodnim (dużo rzadziej stosowanym). W tym miejscu warto od razu wspomnieć, że żywotnik wschodni zmienił miejsce w lokalizacji i został wydzielony do oddzielnego rodzaju, jakim jest biota. Czyli najprościej pisząc żywotnik wschodni to już biota wschodnia. W praktyce jednak nadal stosowana jest nazwa żywotnik. Dużo czasu upłynie aż szkółki i ogrodnicy zmienią nazewnictwo i zostanie ono rozpowszechnione. No i oczywiście żywotnik ma popularniejszą nazwę - tuja.

Łuski tych żywotników wydają się podobne. Ale są różnice. U zachodniego są nieco grubsze i posiadające szerszą sieć rozgałęzień. Gałązka łusek wschodniego jest dłuższa i węższa, a łuski dość regularnie odchodzą od pędu przewodnika. Nie będę pisał o ich kolorze, bo w szkółkach jest dużo odmian jednego i drugiego żywotnika o różnych kolorach i odcieniach łusek. Gałązka wschodniego pachnie typową, świąteczną choinką, zachodni dla mnie jest bezzapachowy.

O ile łuski tych drzew wydają się podobne, chociaż na zdjęciach i skanach widać różnice, to skupię się na szyszkach tych żywotników. Zachodni ma szyszki ok 1cm, brązowawe, złożone z 8-10 łusek. Wschodni ma szyszki dużo grubsze, elipsoidalne, większe (do 2cm), składające się z 4-8 łusek, które posiadają hakowato odgięte wyrostki. Bardzo charakterystyczne i zupełnie inne - bardziej dekoracyjne.

Jest też różnica w wymaganiach glebowych. Żywotnik zachodni preferuje gleby, takie jak większość iglaków: żyznej, wilgotnej gleby o delikatnie kwaśnym odczynie. Jest wrażliwy na długie okresy bez deszczu i trzeba go częściej podlewać. Wytrzymuje duże mrozy. Żywotnik wschodni natomiast woli gleby lekkie i bardziej wapienne, długie susze mu nie straszne ale jest wrażliwy na wysokie mrozy. Warto zatem wiedzieć, którego z tych żywotników posiadamy aby się nim dobrze zaopiekować.

Żywotnik zachodni:

żywotnik zachodni

żywotnik zachodni

żywotnik zachodni

żywotnik zachodni

żywotnik zachodni

żywotnik zachodni

żywotnik zachodni

Żywotnik wschodni:

żywotnik wschodni

żywotnik wschodni

żywotnik wschodni

żywotnik wschodni

żywotnik wschodni

żywotnik wschodni

żywotnik wschodni

środa, 2 grudnia 2020

Drzewo o błękitnej korowinie

W młodości klon jesionolistny posiada niebieskawą, błękitno-szarą korowinę. Szczególnie młode, świeże pędy. Później ten piękny kolor zanika. A teraz w okresie bezlistnym łatwo ten błękit zlokalizować wśród małych drzewek. To będzie klon jesionolistny.

Klon jesionolistny młode pędy

Klon jesionolistny młode pędy

Klon jesionolistny młode pędy

Klon jesionolistny młode pędy

wtorek, 1 grudnia 2020

Jak przebarwiają się najpopularniejsze w Polsce klony

W Polsce spotkać można 6 gatunków klonu i oczywiście wiele odmian, każdego z nich. Inne klony nie rosną w otwartym terenie, na polach i w lasach. Oczywiście zdarzają się gdzieś w parkach i na skwerach ale bardzo rzadko. Najczęściej w kolekcjach przydomowych, ogrodach botanicznych i arboretach. Te najpopularniejsze u nas klony to:

  • klon jawor
  • klon jesionolistny (ten ma liść złożony z 3, 5 a rzadziej z 7 listków)
  • klon polny
  • klon srebrzysty
  • klon tatarski (i jego odmiana ginnala)
  • klon zwyczajny

Nasze klony zazwyczaj przebarwiają się na różne odcienie żółtego. Piszę zazwyczaj, gdyż spotkamy je czasami w pomarańczowych czy czerwonych tonach (ale tylko ginnala i zwyczajny). Wrzuciłem skan i zdjęcie tego typowego przebarwienia, żeby łatwiej te klony identyfikować jesienią. 

Niestety nie mam już liścia klonu jesionolistnego w pełnym przebarwieniu. Ten skanowany jest z końca października. Listopadowy uległ zniszczeniu w transporcie. Musi na razie wystarczyć zdjęcie.

Klon jawor
Klon jawor

Klon jawor
Klon jawor

Klon jesionolistny
Klon jesionolistny

Klon jesionolistny
Klon jesionolistny

Klon polny
Klon polny

Klon polny
Klon polny

Klon srebrzysty
Klon srebrzysty

Klon srebrzysty
Klon srebrzysty

Klon tatarski
Klon tatarski

Klon tatarski
Klon tatarski

Klon zwyczajny
Klon zwyczajny

Klon zwyczajny
Klon zwyczajny

poniedziałek, 30 listopada 2020

Ostatnie liście kasztanowca

Jeszcze gdzieniegdzie spotkać można ostatnie liście na kasztanowcach zwyczajnych. W przypadku tych drzew ważne jest aby nie dopuścić do pozostawienia ich pod drzewami. Za chwilę wszystkie opadną. Należy je dokładnie wygrabić i zniszczyć. Nie używamy ich do ściółkowania czy kompostowania. Nie dopuszczamy aby przetrwały do wiosny. Inaczej rozwiną się kolejne pokolenia szkodnika - szrotówka kasztanowcowiaczka, który niszczy te piękne drzewa na całym kontynencie. Nie pozwólmy na to. Pomóżmy kasztanowcom.

Kasztanowiec i jego liście

Kasztanowiec i jego liście

Kasztanowiec i jego liście

Kasztanowiec i jego liście

Kasztanowiec i jego liście

Kasztanowiec i jego liście

sobota, 28 listopada 2020

Owoce nieszpułki długo pozostają na drzewie

Nieszpułka (Mespilus germanica) bardzo długo utrzymuje owoce na gałązkach. Jeśli ich nie zerwiemy to zostaną na drzewie przez całą zimę, aż do wiosny. Ptaki jakoś nimi się nie interesują. Może to kwestia barwy albo smaku? W tym roku u mnie owocowała, ale nie tak obficie jak w poprzednich latach. Kwitnienie natomiast było w normie. Być może to kolejny gatunek, który, co kilka lat ma mniej lub bardziej wzmożone owocowanie?

A przy okazji, czy macie sprawdzone pomysły i przepisy na wykorzystanie owoców nieszpułki?  Marmolady, dżemy, soki? Ja raz zrobiłem nalewkę - jeszcze jej nie testowałem.

Nieszpułka jesienią

Nieszpułka jesienią

Nieszpułka jesienią

Nieszpułka jesienią

Nieszpułka jesienią

Nieszpułka jesienią

Nieszpułka jesienią