Pączki naszych drzew część 1

Dziś Tłusty Czwartek - dzień zajadania się pączkami i faworkami. A przy okazji połowa pierwszej dekady lutego. Wietrzna ale dość ciepła, jak na miesiąc zimowy. Na tyle ciepła, że pączki wielu drzew są nabrzmiałe i mogą służyć do identyfikacji gatunków i ułatwiać ich rozpoznawanie. Ich budowa, kształt, kolor, twardość, połysk i ułożenie na pędzie są charakterystyczne dla każdego gatunku.

Pąki mogą być wierzchołkowe albo boczne. Najczęściej te wierzchołkowe odpowiadają za przyrost pędów. W nielicznych przypadkach (kalina, lilak) za przyrost odpowiadają pierwsze od góry pąki boczne, gdyż te wierzchołkowe się nie tworzą albo są to pąki kwiatowe.

Pąki (a tym samym liście) mogą różnić się ułożeniem na pędzie:

• naprzeciwległe (każde 2 pąki położone są naprzeciw siebie, wszystkie pary leżą w tej samej płaszczyźnie );
• naprzemianległe, nakrzyżległe (kolejne pary pąków są obrócone o 90 stopni w stosunku do poprzedniej pary ale nadal każde 2 pąki w węźle rosną naprzeciw siebie);
• skrętoległe (liście rosną nie w parach ale po jednym na węzeł);  
• okółkowe (kilka liści na węźle np. cedr).

Już jesienią pąki zawierają w swoich wnętrzach miniaturowe zawiązki kwiatów, pędów i liści, które rozpoczną życie w kolejnym sezonie wegetacyjnym. Dlatego tak ważne jest aby w okresie dużych mrozów nie doszło do przemarznięcia pąków. Szczególnie u tych wrażliwych gatunków, mniej odpornych na uszkodzenia mrozowe. Natura sama przygotowała się do takich warunków. Pąki okryte są łuskami. Liczba łusek może być różna:

• brak łusek (kalina hordowina, strączyn żółty);
• jedna łuska (platany, wierzby);
• dwie łuski (olchy);
• trzy, cztery łuski (lipy);
• cztery, pięć łusek (większość pozostałych naszych drzew).

Chciałem nawiązać do Tłustego Czwartku i postanowiłem zebrać zdjęcia pączków naszych popularnych drzew. Przy okazji spaceru pomogą w zabawie "co to za drzewo?". Udanego rozpoznawania życzę i smacznego :-).

Bez koralowy

Brzoza brodawkowata

Buk pospolity

Czeremcha zwyczajna

Czereśnia

Dąb czerwony

Dąb szypułkowy

Dereń jadalny

Głóg jednoszyjkowy

Grab zwyczajny

Grujecznik japoński

Grusza

Jesion pensylwański

Jesion wyniosły

Kalina koralowa

Kasztanowiec czerwony

Kasztanowiec zwyczajny

Klon jawor

Klon jesionolistny

Klon polny

Klon srebrzysty

Klon tatarski odm. ginnala

Klon zwyczajny

Kruszyna pospolita

Leszczyna pospolita

Lilak

Lipa drobnolistna

Lipa szerokolistna

Wkrótce część druga.

Ogród po śnieżycy

Na taki dzień, jak dziś, czeka się czasami cały rok. Drogowcy, kierowcy i podróżni klną, jak diabli. Śnieg zalega na ulicach i chodnikach. Pociągi i autobusy poopóźniane. Ale ponieważ dziś już weekend, to ja jestem zadowolony. Obudziliśmy się po fantastycznej, ale w miarę bezpiecznej śnieżycy. U nas bez wiatru, bez zamieci i bez zawiei.

Taki śnieg w ogrodzie to istna bajka. Gratka dla każdego fotografa. A do tego duża dawka ciepłej pierzynki dla jego mieszkańców. Wcześniejsza fala mrozów, która przeszła przez Polskę z temperaturami poniżej -20 stopni nie napawała optymizmem. Bezśnieżne ogrody były bezbronne. Wiele mniej odpornych gatunków mogło ucierpieć i przemarznąć. Szczególnie, że w bezchmurny dzień słońce mocno dopiekało i doprowadzało do amplitudy temperatur rzędu 30 czy 40 stopni. Rośliny tego nie lubią. Zmarznięta ziemia uniemożliwiała pobór wody.

Teraz jest inaczej. Taka warstwa śniegu - w centrum grubo ponad 10 cm to wspaniały izolator. Teraz planowane duże mrozy już nie będą tak groźne. A do tego ewentualny topiący się w dzień śnieg zapewni roślinom wodę. Może to wydawać się dziwne ale zimą drzewa i krzewy też potrzebują wody. Szczególnie iglaki i te zimozielone.

Przykryty śniegiem ogród wygląda rewelacyjnie. U nas o słonecznym poranku ta biel wydaje się jeszcze bielsza. Raj zimą. Śnieg pooblepiał całe drzewa. Pięknie wyglądają trzmieliny oskrzydlone i ambrowce. Gałązki ich są mniej okrągłe, co ułatwiło przyklejenie się kolejnych płatków na skrzydełkach pędów. Szczególnie pięknie wyglądają te roślinki, które jeszcze mają owoce na gałązkach. A coraz trudniej w styczniu o takie. U mnie dzień w dzień ptaki toczą boje o rajskie jabłuszka, owoce jarzębiny, kaliny i ostrokrzewów oraz o nasiona z szyszki jodły. Ostała się jeszcze aronia -  ciekawe jak długo?

Klon Maksymowicza

Klon Maksymowicza (Maximowicza) (Acer maximowiczianum) to jeden z piękniejszych klonów trójlistkowych. U nas z takich popularnych klonów trójlistkowych spotykany jest głównie klon jesionolistny. Ale poza dekoracyjnymi jego odmianami nie można uznać go za piękność.

Inaczej jest z klonami azjatyckimi - klonem strzępiastokorym i klonem trójkwiatowym - te już mogą stanowić za gwiazdę ogrodu. Najlepiej jako soliter i to jesienią w czasie uroczych przebarwień.

Podobnie jest z pochodzącym z Chin i Japonii klonem Maksymowicza (inne potoczne nazwy tego klona to klon nikkoński i klon trójlistkowy). To iloma kolorami potrafią się mienić jego liście przyprawia o uśmiech każdego. Drzewo miewa gałązki oblepione liśćmi od ciemnokremowych po żółtawe, pomarańczowe do czerwonawych. Liście są większe niż te u wymienionych wyżej klonów. A wisienką na torcie jest kremowy spód liści i owłosione pędy! Bajka.

Nazwa klonu Maksymowicza pochodzi od rosyjskiego botanika Karola Maksymowicza, który dokonał wielu ciekawych odkryć florystycznych podczas ekspedycji naukowej na Dalekim Wschodzie w połowie XIX wieku i została nadana na jego cześć. Jest jeszcze kilka innych drzew, które dostały takie nazwy. Ale to temat na kolejny wpis.