Arboretum Wirty

Arboretum Wirty to najstarsze leśne arboretum w Polsce. Miejsce jest dość słabo rozpropagowane, a moim zdaniem zasługuje na większe uznanie, bo można tam znaleźć wiele ciekawych i rzadko spotykanych w Polsce gatunków i odmian drzew i krzewów. Rośnie tu dla przykładu jedyny w Polsce przedstawiciel gatunku - orzech pośredni. Miejsce to zajmuje około 70 hektarów i składa się z dwóch części: parkowej i leśnej i jest reprezentowane przez ponad 830 gatunków i odmian drzew i krzewów. Arboretum leży blisko autostrady A1, pod Starogardem Gdańskim.

Arboretum Wirty - historia powstania

Arboretum Wirty założone zostało w 1869 roku, gdy na leśnej polanie nadleśniczy Oswin Puttrich założył królewską szkółkę drzew i krzewów owocowych. Miało to na celu głównie podniesienie kultury sadowniczej na terenie Pomorza Gdańskiego. Niewielką bo zajmującą dwa i pół hektara szkółkę w 1877 roku powiększono o 4,9 hektarów. Hodowano tam 200 gatunków jabłoni, gruszy, czereśni, wiśni i śliwy. Prowadzono też szkółkę drzew alejowych, drzew i krzewów ozdobnych oraz plantację róż. 

Pod koniec lat 70 XIX wieku w leśnictwie europejskim zapanowała moda na sprowadzanie z zagranicy egzotycznych gatunków drzew. Wiązano z nimi spore nadzieje gospodarcze. Jednak przed ewentualnym wykorzystaniem ich w naszych lasach trzeba było sprawdzić, jak zachowują się miejscowym klimacie. Z tego powodu w latach 1881-1896 pod nadzorem profesora Adama Schwappacha powstało w Wirtach 29 rodzajów powierzchni doświadczalnych. Najpierw w 1881 roku sprowadzono nasiona licznych gatunków drzew amerykańskich, głównie iglastych (daglezja zielona, jodła szlachetna, żywotnik olbrzymi, cyprysik Lawsona, później zaś od 1891 roku drzew japońskich. Taki dobór gatunków egzotycznych podyktowany został ówczesnymi trendami w leśnictwie. W 1887 roku założono powierzchnię wielkości jednego hektara dębu szypułkowego oraz dębu czerwonego. 

W okresie międzywojennym Wacław Suski dokonał pierwszego wpisu w drzew i krzewów w tym miejscu, a ówczesny nadleśniczy Kazimierz Maciejewski opracował charakterystykę botaniczną tego obiektu. W okresie powojennym duże zasługi dla rozwoju arboretum położył nadleśniczy inżynier Kazimierz Szulisławski dokonując nasadzeń szpalerowych. W 1948 roku sprowadził z Kórnika sadzonki drzew i krzewów iglastych z których utworzono nową aleję. 

Dalszy rozwój na arboretum nastąpił po wojnie. Kierował nim nadleśniczy Józef Pozorski powstał wtedy skalniak - alpinarium o powierzchni 0,44 ha z licznymi egzotycznymi gatunkami roślin. W latach 1955-1958 na terenie parku rosło 90 gatunków drzew i krzewów liściastych oraz 140 iglastych. Inwentaryzację prowadził sam Włodzimierz Seneta. W latach 74-75 założono nową powierzchnię doświadczalną daglezji zielonej.

Od 1984 roku Arboretum Wirty zostało objęte opieką naukową, którą sprawował zespół kierowany przez profesora Władysława Bugałę i nawiązano współpracę z Instytutem Dendrologii PAN w Kórniku. Powstało wtedy wiele powierzchni doświadczalnych daglezji, modrzewia, jodły i i sosny. Od 1990 roku Arboretum jest członkiem Rady Ogrodów Botanicznych i Arboretów w Polsce a od 2005 roku uzyskało status Ogrodu Botanicznego.

Od 2006 roku opiekę nad arboretum sprawuje profesor Urszula Nawrocka-Grześkowiak z Akademii Rolniczej w Szczecinie, a od 2009 roku z Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie.

Teraz już zapraszam na krótką wycieczkę po arboretum Wirty, ja byłem tam pod koniec lipca:

Zachęcam do odwiedzenia tego pięknego miejsca - zarezerwujcie kilka godzin - to jest duży park.