Topola biała vs. topola szara na przedwiośniu

Przedwiośnie to dobry czas, aby przyjrzeć się dwóm siostrzanym topolom. Topola biała i topola szara to bardzo podobne do siebie drzewa. Topola szara jest naturalnym mieszańcem topoli białej i topoli osiki. Jak nie mamy pojęcia, że w ogóle istnieje topola szara to sądzimy, że spotykamy topolę białą. Pewnie powinienem od razu zestawić wszystkie te 3 topole, ale mam wrażenie, że białą od osiki łatwo rozróżniamy, a osika ma tak charakterystycznie wieloboczne liście, że uznałem, że nie stanowi ona problemów dla amatora przyrody.

Gorzej jest z szarą - ona ma cechy wspólne pochodzące zarówno od jednego, jak i od drugiego rodzica. Oczywiście, gdy już ktoś nam te różnice pokaże to jest łatwiej. Dziś pokażę różnicę w pąkach. 

Pąki topoli białej

Topola biała ma pąki z białym nalotem. Grube, okrągławe, brązowawe ale takie matowe. Na dodatek one się później rozwijają niż u topoli szarej. Warto dodać, że jako pierwsze rozwija pąki osika. Osiki już kwitną od dobrych kilku tygodni. Teraz kwitną topole szare, a białe dopiero otwierają pąki i wypuszczają kwiatostany. Zakwitną za tydzień.

Pąki topoli szarej

Cofnijmy się o miesiąc do połowy lutego. Wtedy najlepiej było zaobserowować kształ pąków topoli szarej. Spiczaste, podłużne, brązowawe i bez nalotu. One dokładnie miesiac temu były w takiej fazie, jak teraz są pąki topoli białej. Zaczęły się wtedy otwierać:

A jak wyglądają dziś? Topola szara właśnie rozpoczęła kwitnienie. Wygląda ono tak:

Warto sobie zanotować, jakie pączki miało spotkane teraz drzewo - wtedy w sezonie z liśćmi będzie łatwiej o poprawną identyfikację.

Kalina bodnantska 'Dawn' kwitnie

Po 6 latach od posadzenia pełną parą zakwitła mi w ogrodzie kalina bodnantska 'Dawn' (Viburnum ×bodnantense 'Dawn'). To mieszaniec uzyskany ze skrzyżowania kaliny wonnej (Viburnum farrerii) i kaliny wielkokwiatowej (Viburnum grandiflorum) w 1947 roku przez Charlesa Lamonta, asystenta kustosza w Królewskim Ogrodzie Botanicznym w Edynburgu. Jest jednym z wcześniej kwitnących u nas drzew. Kwitnie wcześniej niż dereń jadalny.

Jej pąki kwiatowe są różowoczerwonej barwy. Natomiast po rozkwitnięciu zmieniają kolor na białoróżowy. Są kształtu małych rurek. Kalina bodnantska 'Dawn' kwitnie bardzo obficie i przed rozwojem liści. Początek kwitnienia wyznacza aura. Gdyby nie mocne nocne przymrozki, to kalina ta jest gotowa zakwitnąć już pod koniec lutego! I to tak rewelacyjnie:

Pąki tulipanowca poczuły ciepło

W poszukiwaniu wiosny przeszedłem się dziś przy dużym, wiekowym tulipanowcu amerykańskim. I okazało się, że ciepło ostatnich dni już wywarło na niego wpływ. Łuski na pączkach zaczynają się rozchylać. Spłaszczone pączki tulipanowca okryte są 2 zrośniętymi, muszelkowatymi łuskami. Wygląda to teraz, jakby otwierały buźkę i wysuwały liściasty, jasno-zielonkawy język.

Książka "Drzewa i krzewy" Władysława Szafera

Dziś zdobyłem bardzo wartościową i cenną dla miłośnika przyrody i dendrologa książkę. To "Drzewa i krzewy. Ilustrowany klucz do oznaczania drzew i krzewów krajowych oraz obcych częściej hodowanych w Polsce" autorstwa Władysława Szafera z 1949 roku! Serio, tak starą. Znaleźć w niej można dokładne, acz krótkie i zwięzłe opisy i tablice z rysunkami wielu znanych i mniej znanych wówczas taksonów drzew. Ja doliczyłem się 215 gatunków drzew i krzewów w tym kilka ciekawostek.

Warto wspomnieć o autorze - jednym z większych dendrologów w skali naszego kraju - Władysławie Szaferze. Urodził się on 23 lipca 1886 roku w Sosnowcu. Był twórcą ochrony przyrody w Polsce, współtwórcą wielu parków narodowych i rezerwatów oraz Ligi Ochrony Przyrody. Był dyrektorem krakowskiego Ogrodu Botanicznego, wieloletnim dyrektorem Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, inicjatorem odtworzenia populacji żubra w Puszczy Białowieskiej. Założył i prowadził Instytut Botaniki Polskiej Akademii Nauk oraz Instytut Ochrony Przyrody PAN. W 1935 r. zastosował po raz pierwszy metodę map izopolowych w interpretacji rozprzestrzenienia drzew, a metoda ta weszła do nauki światowej. Autor opublikował około 700 publikacji, z czego 473 pozycji dotyczy ochrony przyrody. Zmarł w 1970 roku w Krakowie. Człowiek legenda, którego trzeba sławić i opowiadać młodzieży o jego pracach na rzecz naszej przyrody.

Wierzbowe bazie

Zawsze pod koniec lutego i na początku marca przechadzam się po łąkach, wzdłuż rzek, zbiorników wodnych, przy stagnującej wodzie na polach, skrajem lasów i obserwuję kwitnienie wierzby iwy. Jakoś mam duży sentyment do jej kwiatostanów - potocznie bazie, baźki. Wiem, że są symbolem Niedzieli Palmowej i wierzono dawniej w ich moc uzdrawiania – po święceniu w Palmową Niedzielę łykano je, jako lek na różne choroby. Coś w tym było, gdyż udowodniono, że kora wierzby zawiera kwas salicylowy - substancja o podobnym działaniu, jak dzisiejsza aspiryna, która działa przeciwzapalnie i przeciwbólowo. Więc baźki wierzbowe pewnie też jakieś jej ilości zawierają.

Jakie znacie jeszcze wierzenia, co do baziek?

Oczar pośredni 'Feuerzauber'

Spacerując po parku w Żelazowej Woli natknąłem się na pięknie kwitnące na czerwono dwa okazy małych oczarów. To oczar pośredni 'Feuerzauber' (Hamamelis x intermedia Feuerzauber) zwany też 'Fire Charm' oraz 'Magic Fire'. Odmiana wyhodowana przez panów Hesse z Weener. Jego kwiaty pojawiają się w lutym, a czasami pod koniec stycznia. Płatki bibułkowe, poskręcane, miedziano-czerwone. Kwitnie obficie. Roślina idealna do małych ogrodów. Osiąga 1,5-2,5 metra wysokości i niewiele więcej szerokości. Rośnie dość wolno.

To jest dopiero ogień w ogrodzie! Szczególnie teraz na tle szarości. A warto dodać, że jesienią się on pięknie przebarwia. Ale to temat na kolejny wpis blogowy.

Geometryczne wzory pod korą, jak z Nazca

Kojarzycie słynne rysunki z płaskowyżu Nazca położonego w południowo-zachodniej części Peru? Jak nie, to poczytajcie w necie. Niezwykła ciekawostka. Na mnie zawsze robiły wrażenie. Tajemnicze, niewyjaśnione, imponujące. Według ONZ, to jedna z najbardziej nieprzeniknionych zagadek archeologii! To setki rysunków zwierząt, ludzi i figur geometrycznych rozrzuconych na obszarze ponad 450 km kwadratowych. Większość z nich jest najlepiej widoczna dopiero z lotu ptaka. Ale jak to możliwe skoro były wykonane pomiędzy latami 300 p.n.e. a 900 n.e. Dziesiątki hipotez powstało, aby wyjaśnić ich pochodzenie. Nie ma nadal tej zwycięskiej.

Nie o tym dziś tak właściwie chciałem napisać. Te rysunki przyszły mi na myśl, gdy spotkałem zwalone, chore drzewo - prawdopodobnie wiąz szypułkowy - które pozbawione zostało kory. Ona pewnie się oderwała przy upadku. Zobaczcie, jakie wzory korytarzy porobiły szkodniki. No równie niesamowite co w Nazca, nieprawdaż? Przyroda. Nie niszczmy jej tylko.