Zobaczcie, jak po tych kilku ciepłych i słonecznych dniach ruszyło kwitnienie leszczyn. Pąki się wydłużyły i rozszerzyły. Pięknie. No może gdyby nie te wichury. Ale przez weekend przejdą - oby z jak najmniejszymi szkodami. Jedno jest pewne - mamy przedwiośnie, a wiosna tuż tuż.
Surmia żółtokwiatowa jeszcze utrzymuje strąkowe owoce na gałązkach. Nie wszystkie jednak, część strąków znalazłem pod drzewem. Leżały wysuszone, ale nie otwarte. Za jakiś czas pękną i wysypią lotne nasiona. Ale to dopiero wiosną, a ostatnie powiszą nawet do lata.
Nie wiem, czy otwieraliście takiego strąka? Ja go delikatnie rozciąłem - zobaczcie, jak gęsto są rozmieszczone nasiona i w jak dużej liczbie. Przyroda potrafi.
Literatura wskazuje, że surmie dość łatwo rozmnożyć z nasion i to bez procesu stratyfikacji. Próbował ktoś?
Na jednym ze zdjęć uwidoczniłem blizny liściowe tej surmii. Są okrągławe w odróżnieniu np. od sercowatych blizn bożodrzewu, czy herbowych blizn orzecha włoskiego, o których pisałem jakiś czas temu.
Dość nietypowe owoce, jak na rośliny rosnące u nas, posiada, coraz częściej sadzony w ogrodach, hibiskus zwany ketmią. To średniej wielkości (2-2,5 cm), jasnobrunatne torebki. Zimą i na przedwiośniu się otwierają 5 klapami i uwalniają małe, owłosione, nereczkowate nasiona (2mm). Nasionek spotkałem od 3 do 6 sztuk w każdej z 5 komór. Częściej jednak owoce te opadają z gałązek wiosną w całości. Ketmia kwitnie urokliwie i obficie, dlatego takich torebek na drzewku wisi całe mnóstwo.
Na razie nie mam pojęcia, co za gatunek ketmii spotkałem. Ciężko je rozróżnić. Może po kwitnieniu się uda.
Zima to wyśmienity czas, aby dostrzec, ukryte zazwyczaj wśród liści, ciernie na gałązkach oliwnika wąskolistnego. Nie są one co prawda tak grube, jak u glediczji trójcierniowej czy robinii akacjowej, ale są bardzo długie i ostre. Szczególnie na młodych drzewkach i tych często przycinanych.
Jednym z zastosowań tego oliwnika są żywopłoty. Nie spotkałem jeszcze, ale byłaby to trudna do przejścia zapora. A może ktoś ma taki żywopłot?
Wpadła mi ostatnio w oko książka "Encyklopedia drzew i krzewów Polski". Jako, że staram się zdobywać wszystkie pozycje związane z tematyką drzew, to i tą nabyłem. No i szczerze muszę napisać, że warto było ją kupić. No największa pozycja parząc na rozmiar (format większy niż A4). Dzięki temu autorom Encyklopedii udało się zamieścić duże i wyraźne, kolorowe zdjęcia prezentowanych tam drzew i krzewów. Nie tylko ich pokroju, ale dokładnych zbliżeń na liście, kwiaty i owoce. Jak to skomentowała moja żona "zdjęcia takie, jak twoje, tylko nieco słabsze". Nie, serio - całość robi olbrzymie wrażenie. Podziwiam. Zresztą w druku nie jest łatwo osiągnąć pełną jakość zdjęć takich rozmiarów - na co internet bardziej nam pozwala. Sam wiem, ile sezonów czasami trzeba czekać na pogodę, aby zrobić kilka fotek akurat kwitnącej rośliny.
Może książka nie jest najgrubsza. Liczy 444 strony (przy tak dużym formacie - więcej stron powodować by mogło rozpadanie się książki). Bugały "Drzewa i Krzewy" mają ponad 600 stron, "Dendrologia" Senety to 600 stron, "Ilustrowana Encyklopedia Drzewa Świata" Tony'ego Russella to 512 stron, słynny "Przewodnik Collinsa Drzewa" to 464 strony. Jednakże "Encyklopedia drzew i krzewów Polski" stawia na zdjęcia. To one pomagają w najtrafniejszej identyfikacji spotkanego gatunku. Oczywiście dokładny opis przedstawiający cechy danego drzewa, jak u Senety, jest bardzo ważny, ale młody badacz przyrody ma często problem ze zrozumieniem, opisywanych naukowym językiem, różnic. Pokazanie ich na kolorowym zdjęciu to pełnia szczęścia.
Teraz zimą są dobrze widoczne sercowate, jasne blizny liściowe, po opadłych liściach z poprzedniego sezonu wegetacyjnego, u bożodrzewu gruczołkowatego. Jego roczne pędy mają czerwono-brązową barwę. Całość prezentuje się dość urokliwie na tle zimowej "szarzyzny", a do tego może służyć do szybkiej identyfikacji tego gatunku drzewa.
Gdzieniegdzie jeszcze na gałązkach można spotkać oskrzydlone, charakterystyczne owoce bożodrzewu gruczołkowatego. Część leży pod drzewami po ostatnich wichurach.
Jak się dobrze przyjrzeć, to nad niektórymi bliznami są już uwypuklone pąki nowych liści. Czekają tylko na korzystne warunki pogodowe.
2 lutego 2022 roku zmarł prof. Jerzy Tumiłowicz – wybitny dendrolog i wieloletni kierownik Arboretum SGGW w Rogowie, a także zasłużony członek Polskiego Towarzystwa Dendrologicznego i Redaktor Naczelny Rocznika Dendrologicznego.
Dr hab. Jerzy Tumiłowicz (03.12.1931 - 02.02.2022) – profesor nadzwyczajny SGGW, absolwent WL SGGW (1953). Specjalista w dziedzinie botaniki i dendrologii. Pracę na uczelni rozpoczął w Katedrze Botaniki Leśnej w latach 1953-1954 i kontynuował od 1959 r. w Leśnym Zakładzie Doświadczalnym w Rogowie. W międzyczasie (1954-1959) był zatrudniony jako taksator w Biurze Urządzania Lasu w Olsztynie.
