Przebarwienia derenia pagodowego

Jesienią obok derenia pagodowego (Cornus controversa) nie da się przejść obojętnie. Nie dość, że charakteryzuje się wyjątkowym pokrojem - jego gałęzie są ułożone piętrowo i rosną niemalże pod kątem 90 stopni od głównego pnia. Mało jest takich drzew w ofercie szkółek. A to nie wszystko. Teraz urody dodają mu przebarwione liście. W zależności od stanowiska są żółte, kremowe, pomarańczowe aż do różowawych. Zjawiskowe tony. Piętro po piętrze.

Dereń pagodowy to wręcz wzorcowe drzewo, jako soliter w ogrodzie. Główna gwiazda, jeśli chcemy stworzyć ogród w stylu japońskim. Piękne w czasie kwitnienia i jesienią w czasie przebarwień.

Przebarwienia głogu Lavallego

W czerwcu opisując kwitnienie głogu Lavallego obiecałem pokazać jego jesienne przebarwienia. Są naprawdę wyjątkowe, a co najbardziej istotne, zaczynają się dopiero pod koniec października i trwają do połowy listopada. Głóg ten, jako jedno z ostatnich drzew gubi u nas liście na zimę. One wcale nie zamierzają jeszcze opadać. Ponad połowa liści jest jeszcze zielona. A inne kolorowe, żółte, pomarańczowe i czerwone błyszczą się w słońcu.

Całości uroku dodają duże, wybarwione, czerwone kule owocowe. Piszę kule, gdyż owoce głogu Lavallego są dużo większe od owoców naszych popularnych głogów. Może nie tak duże, jak głogu szkarłatnego, który to jednak już zgubił je niemal co do jednego. A nasz bohater będzie w owoce długo udekorowany. Piękne drzewo, coraz częściej stosowane przez zieleń miejską.

Wyjątkowe czerwonawe przebarwienia topoli osiki

Rok temu przedstawiłem typowe żółte przebarwienia topoli osiki. Ostatnio udało mi się spotkać drzewo osiki (Populus tremula), które przybrało pomarańczowe i czerwonawe tony. Coś pięknego. Czasami jesienią na skraju lasów czy łąk udaje się spotkać takie właśnie przebarwiające się drzewo osiki. Oczywiście nie całe czerwone, kilkanaście gałązek, niekiedy tylko jedna gałązka. Wyjątek wśród topól. Chociaż topola szara - mieszaniec osiki z topolą białą też tak potrafi mieć. Dużo rzadziej, ale widywałem u niej takie czerwonawe przebarwienia.

Warto się przyjrzeć z bliska liściom topoli osiki. Dla mnie mają taki matematyczny aspekt. Jak ktoś przeprowadzał kiedyś przybliżone obliczenia pola koła to wie o co mi chodzi. Zaczynając od kwadratu i kolejnych wielokątów foremnych (tak obliczano niegdyś też słynną stałą π czyli pi) można dojść do figury o wielu bokach, jaką w przyrodzie jest właśnie liść osiki. On jest takim prawie kołem i prawie wielokątem foremnym o kilkudziesięciu bokach. Takie mam w każdym razie skojarzenia.

Czy brzoskwinia się przebarwia?

Coraz częściej w naszych ogrodach i sadach gości brzoskwinia. Trudne to drzewko w uprawie. Owoców też trudno się doczekać. Mnie natomiast zastanowiło, czy liście brzoskwiń się przebarwiają? Chodzi o takie jesienne przebarwienia, a nie atak choroby typu kędzierzawość liści. Otóż tak. Brzoskwinia delikatnie się przebarwia na początku jesieni. Nie jest to burza barw, nie jest to nic spektakularnego, ale jednak. Kolorki są. Pod koniec września ciemna zieleń jej liści przemienia się stopniowo w ciemne purpurowe tony. Jednak zieleń nie znika całkowicie. Widać, że ona przenika. Nie ma mowy o typowej purpurze. Zapewne kolorystyka ta jest zmienna i zależy od warunków pogodowych, stanowiska i odmiany.

Brzoskwinia przebarwia się następująco:

Klon polny 'Elsrijk'

Ciekawym, niewysokim drzewem do nasadzeń miejskich i ogrodowych w miejscach, gdzie nie chcemy zbyt wysokich drzew, jest klon polny w odmianie 'Elsrijk' (Acer campestre 'Elsrijk'). Rośnie powoli do 8-10 metrów wysokości. Jest to amerykańska odmiana wyhodowana w Ohio w 1953 roku i sprowadzona do Holandii w 1985 roku. Od niedawna rozpowszechniana w Polsce, często na wysokich pniach. 

Drzewo początkowo tworzy koronę o szerokostożkowatym kształcie. Z biegiem lat korona staje się nieco elipsoidalna i zaokrąglona. Gałęzie rosną dość gęsto. Liście w sezonie ciemnozielone, typowe dla gatunku. Jesienią pięknie przebarwiają się na złote i żółte barwy. Owocuje bardzo obficie - skrzydlaki po kątem 180 stopni.

Klon polny 'Elsrijk' nie ma większych wymagań glebowych i stanowiskowych. Przetrzymuje z powodzeniem okresy dłuższych susz, toleruje zanieczyszczenia powietrza. 

Aktualnie gubi już swoje przebarwione, małe acz urokliwe liście.

Jesion amerykański 'Autumn Purple'

Jesion amerykański to drzewo typowe dla Ameryki Północnej. Rośnie od Nowej Szkocji po Wisconsin, Teksas i Florydę. U nas rzadkość ale z powodzeniem sobie poradzi w naszym klimacie. Jego cechą charakterystyczną - wyjątkową dla jesionów - są przebarwiające się na ciemno-purpurowe i purpurowo-fioletowe tony pierzaste liście. Bardzo urokliwe. Z powodzeniem konkurujące z żółtymi przebarwieniami popularnych u nas jesionów pensylwańskich. Do tego jego przebarwienia pojawiają się dużo później - w połowie października, gdy jesiony pensylwańskie już gubią liście na całego.

Ostatnimi czasy zieleń miejska naszych większych miast rozpoczęła nasadzenia jednej z odmian jesionu amerykańskiego. Jest to jesion amerykański 'Autumn Purple' (Fraxinus americana 'Autumn Purple'). Jego liście jesienią aż biją po oczach intensywną czerwonopurpurową barwą. Wprowadził go do sprzedaży w 1956 roku Karl Junginger posiadający szkółkę Mc Kay Nursery w Waterloo (USA).

Jest idealny właśnie do obsadzania dróg oraz tworzenia szpalerów. Warty przetestowania, jako soliter w większym ogrodzie, ale uwaga - potrafi osiągnąć ponad 15 metrów wysokości i z 10 metrów szerokości. Początkowo posiada owalną, piramidalną koronę, która z wiekiem staje się bardziej rozłożysta. Rośnie dość wolno.

Tak to z rzadkości dendrologicznej jesion amerykański może stać się u nas popularnym drzewem. Spotkał ktoś już odmianę 'Autumn Purple'?

Ambrowiec zaowocował po 12 latach od posadzenia

4 lata temu zastanawiałem się, w jaki czas od posadzenia owocuje ambrowiec. Jedne drzewa owocują szybciej, na owoce czy szyszki innych trzeba czekać latami. Ja już zacząłem się niepokoić. Drzewo już dość duże - 7 metrowe, a tu nic. Jednak niepotrzebnie. Wszystko wymaga czasu. Trzeba czekać cierpliwie. Po 12 latach od posadzenia zaowocował mój ambrowiec balsamiczny (Liquidambar styraciflua). Bardzo mizernie jeszcze. Kilkanaście owoców. Część już spadła (dzięki temu w ogóle zauważyłem, że owocuje, bo ambrowiec kwitnie bardzo niepozornie i nie łatwo jest dostrzec wiosną wysoko umieszczone kwiatostany), kilka pojedynczych jeszcze zostało na gałązkach w górnych częściach drzewa. 

Starsze drzewa ambrowców owocują obficiej, a owoce rosną po kilka sztuk na szypułce. Nie spadają też tak wcześnie tylko zazwyczaj ciemnieją i czernieją na gałązkach wisząc przez całą zimę, a czasami nawet cały kolejny sezon.

Od razu zebrałem opadłe owoce. Jeszcze zielone, kłujące ale dość miękkie. Łatwo się dały przekroić. W środku widać kilkanaście nasion. Jeszcze za wcześnie, aby je wydobyć.