Nalewki

▼

Rzadkości dendrologiczne

▼

piątek, 20 listopada 2026

Nietypowe przebarwienia tej jesieni 2026

Tej jesieni w ogrodzie nie przebarwił mi się w ogóle klon strzępiastokory (Acer griseum). Dotychczas pod koniec października i na początku listopada przybierał on piękne, intensywne czerwienie przechodzące w szkarłaty. W tym roku po raz pierwszy nie zdążył. Zaczął delikatnie się czerwienić. Lecz gdy już był w połowie to przyszły duże przymrozki i liście przemarzły, zrobiły się brzydkie i brunatne. Zobaczcie sami jak liście wyglądają teraz. One dość długo trzymają się gałązek:

Klon strzępiastokory - brak przebarwień

Klon strzępiastokory - brak przebarwień

Klon strzępiastokory - brak przebarwień

Klon strzępiastokory - brak przebarwień

Klon strzępiastokory - brak przebarwień

Druga sprawa jest zupełnie odmienna. Tyczy się przebarwień jesionów wyniosłych (Fraxinus excelsior). Spacerując do pracy mijam kilka takich dużych drzew na terenie Szpitala Wolskiego w Warszawie. I w tym roku te jesiony, które zazwyczaj kończą wegetację zielone, opadając z gałązek, przybrały słomkowe barwy. Przebarwiły się. A jeden z nich poszedł nawet w barwy żółtopomarańczowe. No coś pięknego. I nie były to jedyne jesiony. Dużo takich lekko żółtych spotykałem w różnych miastach.

Jesion wyniosły - jesienne przebarwienia

Jesion wyniosły - jesienne przebarwienia

Jesion wyniosły - jesienne przebarwienia

Jesion wyniosły - jesienne przebarwienia

Jesion wyniosły - jesienne przebarwienia

Kolejny przykład mam z lilakami pospolitymi (Syringa vulgaris), które bardzo szybko zgubiły liście. A zazwyczaj delikatnie żółkły. No jakoś inaczej to się zadziało tej jesieni. Czy to przypadek czy przepowiednia dziwnej zimy? Okaże się na wiosnę. A może macie jakieś nietypowe spostrzeżenia w waszych ogrodach?

czwartek, 19 listopada 2026

Ostrokrzew Fargesa

Z Fargesem - Paul Guillaume Farges, który był francuskim misjonarzem katolickim, botanikiem oraz kolekcjonerem roślin, żyjącym w latach 1844–1912, działającym na terenie Chin - zapewne najczęściej będzie się kojarzył palecznik chiński (Decaisnea fargesii) - roślina o jadalnych, niebieskich, kiełbaskowatych owocach. Jednak Farges zebrał ponad 4000 okazów roślin, w tym liczne gatunki nowe dla nauki, które przesłano do Narodowego Muzeum Historii Naturalnej w Paryżu, gdzie zostały nazwane i opisane przez Adriena Francheta. Należał do nich także pochodzący z Chin ostrokrzew Fargesa (Ilex fargesii).

Ostrokrzew Fargesa zbytnio nie przypomina znanych nam ostrokrzewów. Ma bardzo wydłużone, wąskie liście o drobnych kolcach. Osiągają nawet 13 cm długości. Są ciemnozielone, skórzaste, zimozielone. Z daleka roślina przypomina jakiegoś bambusa albo wierzbę. Dopiero charakterystyczne dla ostrokrzewów kuliste, małe, czerwone owoce, często występujące po trzy lub cztery w kącikach liści, osadzone na czerwonkawych szypułkach dają rozpoznać, że mamy do czynienia z ostrokrzewem. Roślina dość dobrze znosi nasze mrozy i jest ciekawym okazem kolekcjonerskim.

Ostrokrzew Fargesa

Ostrokrzew Fargesa

Ostrokrzew Fargesa

Ostrokrzew Fargesa

Ostrokrzew Fargesa

Ostrokrzew Fargesa

wtorek, 17 listopada 2026

Złote przebarwienia klonu Trautvettera

Klon Trautvettera (Acer heldreichii subsp. trautvetteri) jesienią bardzo przypomina klon jawor. Liście są niemal identyczne ale częściej się trafiają takie 3.palczaste. Liście wiszą na długich czerwonych ogonkach. Czasami ogonki też żółkną.

Drzewo jest bardzo mrozoodporne, chociaż pochodzi z Kaukazu. U nas prawie w ogóle nieznane. Mi udało się go zdobyć 15 lat temu i nie miałem z nim żadnych problemów. Owocuje rok w rok bardzo obficie, a nasiona dość dobrze kiełkują. 

Po pierwszych przymrozkach zaczął masowo gubić liście. To zdjęcia z końcówki października:

Klon Trautvettera

Klon Trautvettera

Klon Trautvettera

Klon Trautvettera

Klon Trautvettera

Klon Trautvettera

Klon Trautvettera

Klon Trautvettera

Klon Trautvettera

Klon Trautvettera

Klon Trautvettera

poniedziałek, 16 listopada 2026

Hibiskusy późno gubią liście

Hibiskus, czyli ketmia syryjska (Hibiscus syriacus) bardzo długo otrzymuje liście na gałązkach. Jeszcze część z nich wisi - zgubi je wszystkie dopiero pod koniec listopada. Jak można zauważyć one niemal nie zmieniają barwy. Wiszą prawie zielone. Dość ciekawie na tym tle kontrastują żółtawe torebki owocowe.

Ostatnie liście hibiskusa

Ostatnie liście hibiskusa

Ostatnie liście hibiskusa

Ostatnie liście hibiskusa

Ostatnie liście hibiskusa

Ostatnie liście hibiskusa

niedziela, 15 listopada 2026

Kalina bodnantska 'Dawn' ponawia kwitnienie?

Kalina bodnantska 'Dawn' (Viburnum ×bodnantense 'Dawn') znana jest ze swojego wczesnowiosennego kwitnienia, które czasami zaczyna się pod koniec lutego i na początku marca. Jednakże w ciepłe zimy, czy nawet w ciepłe jesienie, to kwitnienie potrafi się zacząć już w listopadzie! Taki proces dostrzegłem właśnie teraz w ogrodzie. Na gałązkach pojawiło się kilka białoróżowych kwiatuszków. To kwitnienie nie jest zatem powtórzeniem kwitnienia ale jego początkiem :-).

Całe szczęście drzewko potrafi wytrzymać duży mróz. Jeśli trafi się on podczas kwitnienia to oczywiście kwiaty przemarzną. Na razie spadki temperatury nocą do kilku stopni poniżej zera im nie zaszkodziły.

Kalina bodnantska 'Dawn'

Kalina bodnantska 'Dawn'

Kalina bodnantska 'Dawn'

Kalina bodnantska 'Dawn'

sobota, 14 listopada 2026

Lilak chiński dość wcześnie gubi liście

Lilak chiński, u nas potocznie zwany bzem chińskim (Syringa × chinensis), jest ciekawym przykładem błędów dendrologów. W XVIII wieku, gdy go odkryto myślano, że pochodzi z Chin, bo tam był też rozpowszechniony. A to jest mieszaniec powstały z dwóch gatunków lilaków - lilaka perskiego (Syringa persica) i naszego lilaka pospolitego (Syringa vulgaris). Wyhodowany został w Rouen we Francji przez M. Varina, dyrektora tamtejszego ogrodu botanicznego, założonego w 1691 roku. Na zachodzie Europy do dziś zwany jest lilakiem z Rouen. Ale nazwa gatunkowa została nadana jako chinensis. 

To niewysokie drzewa, a często krzewy, nieco przypominające kwiatami nasze lilaki. Ale o tym napiszę kiedyś na wiosnę. Dziś chcę pokazać charakterystyczną różnicę między tymi roślinami. Chiński ma mniejsze i węższe, jajowate liście zaostrzone na wierzchołku. Liście te opadają przy pierwszych mocniejszych spadkach temperatur. Dziś już niemal wszystkie drzewa liście zgubiły, podczas gdy lilaki pospolite jeszcze są ulistnione.

Lilak chiński dość wcześnie gubi liście

Lilak chiński dość wcześnie gubi liście

Lilak chiński dość wcześnie gubi liście

Lilak chiński dość wcześnie gubi liście

Lilak chiński dość wcześnie gubi liście

czwartek, 12 listopada 2026

Olcha czarna jeszcze nie zgubiła liści

Olcha czarna (Alnus glutinosa) bardzo późno gubi liście, które nie przebarwiają się. Część ich blednie i brązowieje ale nie jest to efekt jesiennych przebarwień. To susza, przymrozki i czas swoje zrobiły.

Nawet ostatnie mroźne noce i poranki nie spowodowały spadku wszystkich liści z gałązek. Oczywiście jakaś część liści opadła. To nie jest tak, że ona ich w ogóle nie gubi teraz. Gubi i nawet niektóre gałązki są puste i widać na nich tylko tegoroczne dojrzałe owoce - szyszki oraz pąki kwiatowe gotowe na lutowe kwitnienie. Ale generalnie wiele liści olchy wisi jeszcze na drzewach.

Olsza czarna - gałązka jesienią

Olsza czarna - gałązka jesienią

Olsza czarna - gałązka jesienią

Olsza czarna - gałązka jesienią

Olsza czarna - gałązka jesienią

Olsza czarna - gałązka jesienią

Olsza czarna - gałązka jesienią

Olsza czarna - gałązka jesienią

Olsza czarna - gałązka jesienią

Olsza czarna - gałązka jesienią

Olsza czarna - gałązka jesienią

Olsza czarna - gałązka jesienią